Katayamalite
Wzór chemiczny: KLi<sub>3</sub>Ca<sub>7</sub>Ti<sup>4+</sup><sub>2</sub>(SiO<sub>3</sub>)<sub>12</sub>(OH)<sub>2</sub>
Katayamalit to niezwykle rzadki, fioletowy krzemian potasu, litu, wapnia i tytanu, tworzący drobne, listewkowe kryształy w syenitowych pegmatytach.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5.5-6
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 3.01
- Łupliwość
- Doskonała wg {100}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie katayamalitu w terenie jest praktycznie niemożliwe ze względu na jego ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). W kolekcji można go wstępnie zidentyfikować na podstawie charakterystycznej jasnofioletowej barwy, listewkowej formy kryształów i potwierdzonej lokalizacji (wyspa Iwagi). ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na unikalny wygląd i ekstremalną rzadkość, w praktyce nie myli się go z innymi minerałami, zwłaszcza gdy znane jest jego pochodzenie. Teoretycznie, niektóre fioletowe minerały o pokroju włóknistym mogłyby być podobne, ale katayamalit wyróżnia się specyficznym środowiskiem geologicznym i minerałami towarzyszącymi. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, listewkowe lub igiełkowe kryształy, często zgrupowane w promieniste lub splątane agregaty. Kryształy są bardzo małe, zwykle o długości poniżej 1 mm.
Środowisko występowania
## Geneza Katayamalit powstaje w specyficznych warunkach geologicznych, w obrębie pegmatytów syenitowych. Jego występowanie jest związane z procesami metasomatycznymi, gdzie gorące, bogate w pierwiastki roztwory reagują ze skałą otaczającą, prowadząc do krystalizacji rzadkich minerałów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami w miejscu swojego odkrycia. Najczęściej towarzyszą mu egiryn, mikroklin, albit, kwarc, tytanit, ekanit, mongolit, a także nowo odkryte iwagiit i watatsumiit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania katayamalitu na świecie jest jego lokalizacja typowa – wyspa Iwagi, prefektura Ehime, Japonia. Jest to minerał endemiczny dla tego jednego, niewielkiego stanowiska.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu katayamalitu zależy przede wszystkim od bogactwa i widoczności fioletowych kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z licznymi, dobrze wykształconymi i intensywnie zabarwionymi agregatami kryształów, kontrastującymi z jasnym tłem skały (zazwyczaj albitem lub mikroklinem). Wielkość kryształów, nawet jeśli jest to tylko ułamek milimetra, również podnosi wartość. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie – wyspy Iwagi w Japonii. Jest to jedyne znane stanowisko tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy katayamalitu są niezwykle delikatne i małe, dlatego należy unikać czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwiękowych myjek, kwasów, rozpuszczalników oraz nagłych zmian temperatury. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia, które mogą zniszczyć drobne kryształy. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów wyłącznie w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie ma dowodów na jego blaknięcie.