Kashinite

Wzór chemiczny: Ir<sup>3+</sup><sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>3</sub>

Kaszynit to bardzo rzadki siarczek irydu, występujący w postaci drobnych, metalicznych ziaren w obrębie skał ultrazasadowych.

## Charakterystyka Kaszynit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy siarczków, chemicznie definiowanym jako siarczek irydu. Występuje w postaci bardzo małych, anhedralnych (nie wykazujących własnej formy krystalograficznej) ziaren, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających 0.2 mm. Jego ziarna są najczęściej wrośnięte w inne minerały, głównie w chromit. Ze względu na swój skład i rzadkość, ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną barwą. Jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa jest wysoka, wynosi 7. Gęstość jest również bardzo wysoka, co jest typowe dla minerałów zawierających metale z grupy platynowców, i wynosi 8.82 g/cm³. ## Historia i nazwa Kaszynit został po raz pierwszy opisany w 1976 roku przez A.D. Genkina i jego współpracowników. Nazwa minerału honoruje Stepana Aleksandrovicha Kashina (1900-1972), rosyjskiego mineraloga i specjalistę w dziedzinie złóż metali z grupy platynowców, pracującego w Instytucie Geologii Złóż Rud, Petrografii, Mineralogii i Geochemii (IGEM) w Moskwie. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w tym samym roku.

Właściwości

Twardość Mohsa
7
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
8.82
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kaszynitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wymaga analizy metodą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu chemicznego (obecności irydu i siarki w odpowiednich proporcjach). W polerowanych zgładach pod mikroskopem rudnym wykazuje kremowobiałą barwę i jest anizotropowy. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi nieprzezroczystymi, metalicznymi minerałami platynowców, takimi jak kuproiridsyt, malanit czy lauryt, z którymi często współwystępuje. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie szczegółowej analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Kaszynit występuje wyłącznie w formie anhedralnych, nieregularnych ziaren, często tworzących agregaty z innymi siarczkami metali z grupy platynowców.

Środowisko występowania

## Geneza Kaszynit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w dunitowo-harzburgitowych kompleksach ofiolitowych oraz w intruzjach warstwowych, gdzie krystalizuje wraz z innymi minerałami platynowców z magmy ultrazasadowej. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z chromitem, w którym tworzy inkluzje. Towarzyszą mu również inne minerały z grupy platynowców, takie jak lauryt, irarsyt, kuproiridsyt, malanit, a także stopy osmu, irydu i rutenu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału to miejsce jego odkrycia (località tipo) w masywie Gusevogorskoye na Uralu w Rosji. Notowany był również w kompleksie Bushveld w RPA, w masywie Stillwater w Montanie (USA), w Thetford Mines w Quebecu (Kanada) oraz w złożach chromitu w Albanii i na Filipinach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z kaszynitem jest determinowana nie przez wygląd samego minerału (który jest mikroskopijny), ale przez bogactwo asocjacji mineralnej oraz potwierdzenie jego obecności za pomocą analiz. Najcenniejsze są próbki z lokalizacji typowej lub te, które zawierają dobrze udokumentowane, bogate skupienia różnych minerałów platynowców. Okaz ma wartość wyłącznie naukową i systematyczną. ## Popularne stanowiska Jedynymi źródłami okazów trafiających na rynek kolekcjonerski są historyczne stanowiska, głównie z Rosji (Ural) i RPA (kompleks Bushveld).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary ziaren, które zazwyczaj są wrośnięte w matrycę skalną, mechaniczne czyszczenie pojedynczych ziaren kaszynitu jest w praktyce niemożliwe i niewskazane. Okazy w skale macierzystej można czyścić jedynie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza silnymi kwasami, które mogłyby uszkodzić zarówno kaszynit, jak i towarzyszące mu minerały. Nie należy poddawać okazów czyszczeniu ultradźwiękowemu ani działaniu wysokich temperatur. ## Przechowywanie Okazy zawierające kaszynit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych pojemnikach lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i zanieczyszczeniami. Ze względu na ich wartość naukową i rzadkość, zaleca się minimalizowanie manipulacji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej