Kapitsaite-(Y)

Wzór chemiczny: Ba<sub>4</sub>Y<sub>2</sub>Si<sub>8</sub>B<sub>4</sub>O<sub>28</sub>F

Kapitsaite-(Y) to rzadki borokrzemian baru i itru, tworzący bezbarwne do bladożółtych, tabliczkowe kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Kapitsaite-(Y) jest złożonym borokrzemianem z grupy danburytu, charakteryzującym się obecnością baru i itru. Minerał ten tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, zwykle nieprzekraczające 0.4 mm długości. Najczęściej występuje w postaci promienistych lub przypadkowo zorientowanych skupień. Jest bezbarwny do bladożółtego i przezroczysty. ## Właściwości fizyczne Kryształy kapitsaite-(Y) wykazują szklisty połysk. Minerał ten jest kruchy. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, wiele jego właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, nie zostało precyzyjnie zmierzonych, a jedynie obliczone na podstawie danych krystalograficznych. ## Barwy i odmiany Minerał jest zazwyczaj bezbarwny, rzadziej przyjmuje odcienie bladożółte. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Piotra Leonidowicza Kapicę (1894–1984), rosyjskiego fizyka i laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 1978 roku. Został on zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1998 roku (numer IMA1998-060). Opisany został po raz pierwszy w 1999 roku przez R. K. Rastsvetaeva, N. V. Chukanova i A. V. Bykova. ## Zastosowania Kapitsaite-(Y) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego ze względu na swoją rzadkość i unikalny skład chemiczny.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
3.94
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja kapitsaite-(Y) jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i spektroskopia chemiczna (EDS/WDS). W warunkach kolekcjonerskich rozpoznanie opiera się na etykiecie z potwierdzonej lokalizacji. Wizualnie są to najczęściej bardzo małe, bezbarwne, tabliczkowe kryształy w formie promienistych agregatów. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten może być mylony z innymi bezbarwnymi minerałami występującymi w podobnym środowisku, takimi jak kwarc, albit czy inne borokrzemiany. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie za pomocą analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Kapitsaite-(Y) krystalizuje w postaci cienkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, często wydłużonych w jednym kierunku. Tworzy promieniste agregaty lub nieregularne skupienia na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Kapitsaite-(Y) powstaje w warunkach hydrotermalnych w obrębie pegmatytów alkalicznych. Występuje w pustkach i szczelinach, gdzie krystalizuje z roztworów bogatych w bar, itr, bor i fluor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, mikroklin, albit, egiryn, polylitionit, leucofan, eudialit, lorenzenit, a także z innymi rzadkimi minerałami itru i baru. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania kapitsaite-(Y) na świecie jest jego lokalizacja typowa - masyw Dara-i-Pioz w górach Ałaj w Tadżykistanie. Jest to słynne stanowisko mineralogiczne, znane z występowania wielu rzadkich minerałów.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kapitsaite-(Y) jest oceniana przede wszystkim na podstawie bogactwa i wielkości agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, dobrze uformowanymi, promienistymi skupieniami na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, ich przejrzystość i kolor mają drugorzędne znaczenie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest masyw Dara-i-Pioz w Tadżykistanie. Okazy z tej lokalizacji są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, okazy kapitsaite-(Y) zazwyczaj nie wymagają czyszczenia i powinny być pozostawione w stanie nienaruszonym. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich kwasów i chemikaliów, ultradźwięków oraz czyszczenia mechanicznego. Kryształy są bardzo małe i kruche, dlatego należy chronić je przed wstrząsami, zarysowaniem i gwałtownymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w specjalistycznym pudełku typu "micromount", z dala od kurzu, wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Najlepiej eksponować je pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej