Kamotoite-(Y)

Wzór chemiczny: Y₂O₄(U⁶⁺O₂)₄(CO₃)₃·₁₄H₂O

Kamotoit-(Y) to bardzo rzadki, jaskrawożółty minerał uranylowo-węglanowy itru, znany wyłącznie z jednego miejsca na świecie.

## Charakterystyka Kamotoit-(Y) jest uwodnionym węglanem uranylu i itru. Tworzy bardzo małe, igiełkowe lub listewkowe kryształy, które zazwyczaj formują promieniste agregaty, rozetki lub sferolityczne skupienia. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Ze względu na swój skład chemiczny, minerał ten jest silnie radioaktywny. ## Właściwości fizyczne Kryształy kamotoitu-(Y) wykazują jaskrawożółty kolor i szklisty połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów i rzadkości kryształów. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w charakterystycznym, jaskrawym, kanarkowożółtym kolorze. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Kamotoit-(Y) został opisany w 1986 roku przez Michela Deliens'a i Paula Pireta. Jego nazwa nawiązuje do miejsca odkrycia - kopalni Kamoto w Demokratycznej Republice Konga, a przyrostek "-(Y)" wskazuje na dominujący w jego składzie itr (Yttrium) z grupy pierwiastków ziem rzadkich. ## Zastosowania Kamotoit-(Y) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego oraz stanowi cenny i poszukiwany okaz w zaawansowanych kolekcjach minerałów rzadkich i promieniotwórczych.

Właściwości

Połysk: Szklisty
Rysa: Żółta
Gęstość: 0
Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny: Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to jaskrawożółta barwa, charakterystyczne promieniste lub sferolityczne agregaty drobnych, igiełkowych kryształów oraz bardzo silna radioaktywność. Minerał wykazuje również intensywną, zieloną fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). ## Odróżnianie od podobnych Kamotoit-(Y) można pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak studtyt, meta-studtyt czy schoepit. Odróżnienie go od tych minerałów często wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS), ze względu na podobieństwo formy i koloru. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, wydłużone, igiełkowe lub listewkowe. Najczęściej występują w postaci promienistych agregatów, rozetek i kulistych skupień (sferolitów) o średnicy do 2 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Kamotoit-(Y) jest wtórnym minerałem powstającym w strefach utleniania złóż uranu. Tworzy się w wyniku wietrzenia i przeobrażania pierwotnych minerałów uranowych, takich jak uraninit, w środowisku bogatym w węglany i pierwiastki ziem rzadkich, zwłaszcza itr. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie uranofanu, schoepitu, becquerelitu, curitu, a także astrocjanitu-(Ce). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania kamotoitu-(Y) na świecie jest jego lokalizacja typowa: odkrywka Kamoto East, część kopalni Kamoto w prowincji Lualaba, Demokratyczna Republika Konga.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy to te, które posiadają dobrze wykształcone, wyraźne sferolityczne agregaty o intensywnie żółtej barwie, kontrastujące z ciemną skałą macierzystą. Ważna jest również wielkość agregatów oraz brak uszkodzeń mechanicznych. Obecność rzadkich minerałów towarzyszących, takich jak astrocjanit-(Ce), może dodatkowo podnieść wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów tego minerału to kopalnia Kamoto w Demokratycznej Republice Konga. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie rzadki na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów nie należy czyścić na mokro. Dopuszczalne jest jedynie delikatne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. Jako minerał silnie radioaktywny, wymaga specjalistycznych środków ostrożności. Należy unikać bezpośredniego kontaktu ze skórą, wdychania pyłu i przechowywania w miejscach stałego przebywania ludzi. ## Przechowywanie Okazy kamotoitu-(Y) muszą być przechowywane w specjalistycznych, szczelnych i odpowiednio oznaczonych pojemnikach, najlepiej z osłoną antyradiacyjną (np. z ołowiu). Należy je trzymać z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu pod wpływem promieniowania.