Kamitugaite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>Al(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>5</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>O<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>11.5</sub>

Kamitugait to bardzo rzadki, jaskrawożółty minerał wtórny uranu, znajdowany w strefach utleniania złóż uraninitu.

## Charakterystyka Kamitugait jest uwodnionym fosforanem ołowiu, glinu i uranylu. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj występują one w postaci promienistych agregatów, rozet lub powłok na innych minerałach. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, jaskrawożółta do żółtozielonej barwa. ## Właściwości fizyczne Kryształy kamitugaitu wykazują szklisty połysk. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, dokładne określenie twardości i gęstości jest trudne, jednak szacuje się jego twardość na około 4 w skali Mohsa, a gęstość obliczona wynosi 4.47 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w odcieniach od jaskrawożółtego do zielonkawożółtego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Kamitugait został opisany po raz pierwszy w 1984 roku przez Michela Deliensa i Paula Pireta. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - kopalni uranu Kobokobo w regionie Kamituga, w prowincji Kiwu Południowe w Demokratycznej Republice Konga. Jest to jedyna znana lokalizacja występowania tego minerału na świecie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary, kamitugait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranowych i rzadkich gatunkach mineralogicznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
4.47
Łupliwość
Doskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne kamitugaitu to jego intensywnie jaskrawożółta barwa, charakterystyczne promieniste agregaty drobnych, listewkowych kryształów oraz występowanie w asocjacji z innymi wtórnymi minerałami uranu. Silna fluorescencja w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym) jest również ważną wskazówką. Ostateczne potwierdzenie wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Kamitugait można pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami uranowymi o żółtej barwie, takimi jak autunit, torbernit (w formie meta-), uranofan czy studtyt. Odróżnienie go na podstawie samych cech wizualnych jest niezwykle trudne i często niemożliwe bez analizy chemicznej lub krystalograficznej. Pomocna może być analiza asocjacji mineralnej i formy kryształów, jednak pewność daje tylko badanie laboratoryjne. ## Formy kryształów Kamitugait tworzy cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, wydłużone w jednym kierunku. Najczęściej występują one w postaci promienistych lub gwiaździstych agregatów i rozet, a także jako naskorupienia i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Kamitugait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) pegmatytów granitowych zawierających uraninit. Tworzy się w wyniku złożonych procesów hydrotermalnych, w których wody gruntowe bogate w fosfor i inne pierwiastki reagują z pierwotnymi rudami uranu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych wtórnych minerałów uranu. Najczęściej współwystępuje z dumontytem, fosfuranilitem, metaautunitem, metatorbernitem, saléeitem, a także z kwarcem, muskowitem i turmalinem, które są składnikami skały macierzystej (pegmatytu). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania kamitugaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - pegmatyt Kobokobo w regionie Kamituga, w prowincji Kiwu Południowe, Demokratyczna Republika Konga.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska kamitugaitu zależy przede wszystkim od jakości i wielkości agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi rozetami o intensywnej, jaskrawożółtej barwie, kontrastujące z ciemniejszą skałą macierzystą. Ważna jest również bogata asocjacja z innymi rzadkimi minerałami uranowymi z tej samej lokalizacji. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, nawet niewielkie, ale wyraźne skupienia są uważane za wartościowe. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kamitugaitu jest kopalnia Kobokobo w Demokratycznej Republice Konga. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca, co czyni je niezwykle pożądanymi przez specjalistów od minerałów systematycznych i minerałów uranowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów kamitugaitu generalnie nie powinno się czyścić mechanicznie ani chemicznie. Ze względu na jego kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, każda próba czyszczenia grozi bezpowrotnym uszkodzeniem. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnych cząstek kurzu. ## Czego unikać Jako minerał uranowy, kamitugait jest radioaktywny i należy obchodzić się z nim z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności. Należy unikać bezpośredniego, długotrwałego kontaktu ze skórą, a przede wszystkim wdychania pyłu, który mógłby powstać przy uszkodzeniu okazu. Należy go chronić przed wilgocią, chemikaliami i wysoką temperaturą. ## Przechowywanie Okazy kamitugaitu należy przechowywać w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (np. typu "perky box"), wyraźnie oznaczonych jako materiał radioaktywny. Powinny być trzymane z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie (np. kwarc dymny, niektóre fluoryty), a także z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, zwłaszcza sypialni i salonów.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej