Kaliophilite

Wzór chemiczny: KAlSiO<sub>₄</sub>

Kaliofilit to rzadki tektokrzemian potasu i glinu, blisko spokrewniony z kalsilitem, występujący w postaci drobnych, heksagonalnych kryształów.

## Charakterystyka Kaliofilit jest minerałem z grupy skaleniowców, należącym do tektokrzemianów. Tworzy zazwyczaj niewielkie, sześcioboczne, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy, które rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Często występuje w formie promienistych lub ziarnistych skupień. Zazwyczaj jest bezbarwny lub biały, bywa też szarawy. Jest polimorfem kalsilitu, co oznacza, że ma ten sam skład chemiczny, ale inną strukturę krystaliczną. ## Właściwości fizyczne Kryształy kaliofilitu wykazują twardość 6 w skali Mohsa. Mają połysk szklisty, a na powierzchniach przełamu tłusty. Minerał jest zazwyczaj przeświecający do przezroczystego. Jego gęstość wynosi około 2.61 g/cm³. ## Barwy i odmiany Kaliofilit jest najczęściej bezbarwny, biały lub szary. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa kaliofilitu, nadana w 1887 roku przez U. D'Achiardiego, pochodzi od łacińskiego słowa *kalium* (potas) oraz greckiego *philos* (φίλος - przyjaciel), co nawiązuje do jego składu chemicznego bogatego w potas. Został odkryty w tufach wulkanicznych w rejonie Wezuwiusza we Włoszech. ## Zastosowania Kaliofilit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów i naukowców badających skały wulkaniczne ubogie w krzemionkę.

Właściwości

Twardość Mohsa: 6
Połysk: Vitreous, Greasy
Rysa: White
Gęstość: 2.59 - 2.62
Łupliwość: Poor/Indistinct on {1010} and {0001}
Przełam: Uneven to sub-conchoidal
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kaliofilit rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej, heksagonalnej formy kryształów, niskiej gęstości oraz występowania w specyficznym środowisku geologicznym - lawach i bombach wulkanicznych bogatych w potas. Małe rozmiary kryształów często wymagają użycia lupy lub mikroskopu do identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Kaliofilit jest trudny do odróżnienia od kalsilitu bez zaawansowanych badań (np. dyfrakcji rentgenowskiej), ponieważ mają identyczny skład chemiczny i podobny wygląd. Można go również pomylić z nefelinem, który często współwystępuje, ale nefelin ma nieco inny kształt kryształów (zazwyczaj bardziej masywne, krótsze pryzmaty) i nieco wyższą gęstość. Od kwarcu odróżnia go niższa twardość i występowanie w skałach nienasyconych krzemionką. ## Formy kryształów Tworzy krótkie lub długie pryzmaty heksagonalne, często zakończone pinakoidem. Kryształy są zazwyczaj niewielkie. Występuje także w postaci promienistych agregatów lub ziaren wrosłych w skałę.

Środowisko występowania

## Geneza Kaliofilit jest minerałem wysokotemperaturowym, krystalizującym z magmy wulkanicznej bogatej w potas i niedosyconej krzemionką. Powstaje w warunkach wulkanicznych i subwulkanicznych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z leucytem, nefelinem, kalsilitem, flogopitem, augitem i innymi minerałami skał alkalicznych, ubogich w krzemionkę. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje kaliofilitu znajdują się we Włoszech, w kompleksie wulkanicznym Wezuwiusz-Somma (Kampania), gdzie występuje w bombach wulkanicznych. Znany jest również z regionu Eifel w Niemczech (np. z Laacher See) oraz z kilku innych rzadkich wystąpień w skałach alkalicznych na świecie, m.in. w Ugandzie i USA (Montana).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i przezroczystymi kryształami, wyraźnie odcinającymi się od skały macierzystej (matriksu). Ceni się również bogate grupy kryształów lub rzadkie asocjacje z innymi minerałami. Ze względu na małe rozmiary, okazy kaliofilitu są głównie domeną kolekcjonerów specjalizujących się w mikrominerałach ("micromounts"). ## Popularne stanowiska Najlepsze i najbardziej klasyczne okazy, stanowiące wzorzec dla tego minerału, pochodzą z bomb wulkanicznych z kompleksu Somma-Wezuwiusz we Włoszech. Okazy z niemieckiego regionu Eifel są również cenione przez kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy kaliofilitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza. Z uwagi na możliwą reaktywność, należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Kaliofilit jest kruchy, więc trzeba chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy kaliofilitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć otarć i uszkodzeń mechanicznych. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, często przechowuje się je w pudełkach typu "micromount".