Kalgoorlieite
Wzór chemiczny: As<sub>2</sub>Te<sub>3</sub>
Zdyskredytowana nazwa minerału, pierwotnie opisywanego jako tellurek arsenu (As₂Te₃), a w rzeczywistości będącego mieszaniną innych minerałów.
Opis
## Charakterystyka Kalgoorlieit nie jest uznawanym gatunkiem mineralnym. Nazwa ta odnosi się do materiału pierwotnie znalezionego w kopalniach złota w Kalgoorlie w Australii Zachodniej. Badania wykazały, że domniemany nowy minerał był w rzeczywistości drobnokrystaliczną mieszaniną innych, znanych już minerałów, najczęściej coloradoitu (HgTe) i arsenopirytu (FeAsS), a także innych tellurków. ## Właściwości fizyczne Ponieważ kalgoorlieit nie jest pojedynczym minerałem, a mieszaniną, nie można mu przypisać stałych właściwości fizycznych. Właściwości opisywanych próbek, takie jak twardość, gęstość czy połysk, były wypadkową właściwości minerałów składowych i zależały od ich proporcji w mieszaninie. ## Barwy i odmiany Nie dotyczy, ponieważ nie jest to odrębny minerał. Opisywany materiał miał zazwyczaj barwę od cynowobiałej do stalowoszarej z metalicznym połyskiem, co odpowiada wyglądowi mieszanin tellurków i siarczków. ## Historia i nazwa Nazwa "kalgoorlieit" została nadana w nawiązaniu do miejsca znalezienia - słynnego zagłębia wydobycia złota i tellurków Kalgoorlie w Australii. Materiał został opisany pod koniec XIX wieku jako nowy tellurek arsenu o wzorze As₂Te₃. Jednak późniejsze, bardziej zaawansowane analizy, w tym badania z użyciem mikrosondy elektronowej, jednoznacznie wykazały, że jest to mieszanina. W rezultacie Międzynarodowa Asocjacja Mineralogiczna (IMA) oficjalnie zdyskredytowała tę nazwę i nie jest ona już uznawana w systematyce minerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Współczesna diagnostyka (np. analiza metodą dyfrakcji rentgenowskiej XRD lub analiza chemiczna w mikroobszarze EDS/WDS) jest jedyną metodą pozwalającą stwierdzić, że dany materiał nie jest jednorodną fazą, a mieszaniną minerałów. Wizualne rozpoznanie jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Kalgoorlieit jako nazwa historyczna odnosi się do materiału, który makroskopowo może przypominać inne masywne, metaliczne tellurki lub siarczki, takie jak altait, hessyt czy arsenopiryt. Ostateczne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej i strukturalnej, która wykaże, że jest to mieszanina, a nie pojedynczy minerał. ## Formy kryształów Nie tworzy kryształów, gdyż jest mieszaniną. Występował w formie masywnych, drobnokrystalicznych skupień wtopionych w kwarc lub inne minerały.
Środowisko geologiczne
## Geneza Materiał określany jako kalgoorlieit pochodził z niskotemperaturowych, hydrotermalnych żył kwarcowo-węglanowych bogatych w złoto i tellurki, charakterystycznych dla złoża Kalgoorlie. ## Asocjacje mineralne Współwystępował z rodzimym złotem, calaverytem, krennerytem, coloradoitem, petzytem, arsenopirytem, pirytem i kwarcem. ## Lokalizacje Jedyną znaną lokalizacją, z której opisywano materiał nazywany kalgoorlieitem, jest rejon górniczy Kalgoorlie-Boulder w Australii Zachodniej.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Okazy mają wyłącznie wartość historyczną jako przykład zdyskredytowanego minerału. Wartość kolekcjonerską może podnieść obecność widocznego złota lub dobrze wykształconych kryształów innych, współwystępujących tellurków na tej samej próbce. ## Popularne stanowiska Okazy historyczne, błędnie opisane jako kalgoorlieit, pochodzą wyłącznie z kopalń w rejonie Kalgoorlie w Australii.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Nie zaleca się czyszczenia, aby nie naruszyć delikatnej struktury mieszaniny. Ewentualne okazy historyczne można jedynie delikatnie oczyścić z kurzu za pomocą miękkiego pędzelka. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami, które mogłyby reagować ze składnikami mieszaniny (tellurkami i siarczkami). Materiał jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętym pudełku klaserowym, aby zapobiec utlenianiu i kruszeniu się próbki.