Kaersutite
Wzór chemiczny: NaCa₂(Mg₃AlTi⁴⁺)(Si₆Al₂)O₂₂O₂
Kaersutyt to ciemnobrązowy lub czarny, bogaty w tytan minerał z grupy amfiboli, tworzący pryzmatyczne kryształy w skałach magmowych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5-6
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Jasny brązowo-szary
- Gęstość
- 3.2
- Łupliwość
- na {110}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Monokliniczny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kaersutyt można rozpoznać po jego ciemnobrązowej do czarnej barwie, szklistym połysku i charakterystycznej dla amfiboli łupliwości pod kątem około 120 stopni. Ważną cechą jest jego występowanie w skałach magmowych, takich jak bazalty, trachity czy syenity. Rysa ma charakterystyczny, blady szarobrązowy kolor. ## Odróżnianie od podobnych Kaersutyt jest najczęściej mylony z innymi ciemnymi amfibolami, takimi jak hornblenda, oraz z piroksenami (np. augitem). Od hornblendy odróżnia go zazwyczaj ciemniejsza, bardziej brązowa barwa i wyższa zawartość tytanu (co wymaga analizy chemicznej). Od augitu różni się kątem łupliwości - u piroksenów wynosi on około 90 stopni, podczas gdy u amfiboli (w tym kaersutytu) jest to około 120 stopni. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy, często o sześciobocznym zarysie. Występuje także w postaci skupień ziarnistych, włóknistych lub jako nieregularne ziarna wrosłe w skałę.
Środowisko występowania
## Geneza Kaersutyt jest minerałem typowym dla alkalicznych skał magmowych, zarówno wylewnych, jak i głębinowych. Krystalizuje w warunkach wysokiej temperatury i niskiego ciśnienia. Powstaje w lawach bazaltowych, trachitach, fonolitach, a także w syenitach nefelinowych i ksenolitach płaszcza ziemskiego wyniesionych na powierzchnię przez magmę. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak: sanidyn, plagioklazy, nefelin, augit, oliwin, biotyt, magnetyt oraz inne amfibole i pirokseny. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. lokalizacja typowa w Qaarsut na Grenlandii, gdzie znaleziono duże kryształy. Inne znane miejsca to Półwysep Kolski w Rosji, region Eifel w Niemczech, masyw Mont-Saint-Hilaire w Kanadzie, a także liczne lokalizacje w Czechach (np. w obrębie Czeskiego Masywu Średniego), we Włoszech (Wezuwiusz), w USA (stany Arizona i Nowy Meksyk) oraz w Australii.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostro zakończonymi kryształami o silnym połysku i intensywnej, ciemnobrązowej barwie. Atrakcyjność podnosi kontrastowe umiejscowienie kryształów na jasnej matrycy skalnej. Duże, pojedyncze kryształy o wymiarach kilku centymetrów są rzadkie i poszukiwane. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej na Grenlandii. Wysokiej jakości kryształy znajdowane są również w Czechach, szczególnie w okolicach Lukova. Okazy z Mont-Saint-Hilaire w Kanadzie oraz z regionu Eifel w Niemczech także cieszą się uznaniem kolekcjonerów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy kaersutytu można czyścić za pomocą miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. Należy unikać silnych detergentów i myjek ultradźwiękowych, które mogłyby uszkodzić okaz, zwłaszcza wzdłuż płaszczyzn łupliwości. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury oraz długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie jest ono uznawane za szczególnie szkodliwe. Ze względu na łupliwość, należy chronić go przed uderzeniami i upadkami. ## Przechowywanie Okazy kaersutytu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub na podstawkach w zamkniętych gablotach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie wymaga specjalnych warunków wilgotnościowych.