Kadyrelite

Wzór chemiczny: ([Hg¹⁺]₂)₃OBr₃(OH)

Kadyrelit jest bardzo rzadkim tlenohalogenkiem rtęci, tworzącym mikroskopijne, żółte kryształy w strefach utleniania złóż rtęci.

## Charakterystyka Kadyrelit to minerał z grupy tlenohalogenków, chemicznie złożony tlenobromowodorotlenek rtęci(I). Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub słupkowych kryształów, rzadko przekraczających 0.5 mm. Najczęściej tworzy cienkie naloty, skupienia ziarniste lub występuje w formie pojedynczych, rozproszonych kryształków na skale macierzystej. Jego charakterystyczną cechą jest intensywna, cytrynowożółta do pomarańczowożółtej barwa. ## Właściwości fizyczne Kryształy kadyrelitu wykazują połysk diamentowy do tłustego. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone. Obliczona gęstość wynosi około 8.65 g/cm³, co jest wartością bardzo wysoką, typową dla minerałów rtęci. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednobarwny, przyjmując odcienie od cytrynowożółtego, przez złocistożółty, do pomarańczowożółtego. Nie wyróżnia się żadnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Kadyrelit został odkryty w złożu rtęci Kadyrel w Republice Tuwy w Rosji. Został opisany i zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1987 roku. Nazwa minerału pochodzi bezpośrednio od miejsca jego odkrycia (lokalizacji typowej). ## Zastosowania Kadyrelit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i rzadki przedstawiciel minerałów wtórnych rtęci.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5-3
Barwa
Bright to dull orange
Połysk
Adamantine to greasy
Rysa
Orange-yellow
Gęstość
0
Łupliwość
None
Przełam
Irregular/Uneven,Conchoidal
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Isometric

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kadyrelit rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej, intensywnej żółtej barwy, bardzo wysokiej gęstości (jeśli jest możliwa do oceny), diamentowego połysku oraz występowania w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami rtęci. Ze względu na rozmiar kryształów, ostateczna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Kadyrelit można pomylić z innymi wtórnymi, żółtymi minerałami rtęci, takimi jak terlinguaite, eglestonit czy poyarkovit. Odróżnienie gołym okiem jest praktycznie niemożliwe i wymaga analizy laboratoryjnej. Współwystępowanie z kalomelem (biały lub szary) i rtęcią rodzimą (srebrzyste kuleczki) może być wskazówką diagnostyczną. ## Formy kryształów Kadyrelit krystalizuje w układzie regularnym. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcio- lub ośmiobocznym, a także krótkie kryształy słupkowe. Najczęściej występuje w postaci drobnoziarnistych skupień, nalotów i powłok na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Kadyrelit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (hipergenicznych) złóż rtęci. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków rtęci (głównie cynobru) w obecności roztworów bogatych w brom. Jest to proces zachodzący w warunkach niskich temperatur i ciśnień, blisko powierzchni ziemi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami rtęci. Jego najczęstszymi towarzyszami są kalomel (Hg₂Cl₂), rtęć rodzima (Hg), kuznetsovit (As₂O₃·Hg₃SO₄Cl₂), shakhovit (Hg₄SbO₃(OH)₃), poyarkovit (Hg₃OCl) oraz pierwotny cynober (HgS). ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania kadyrelitu jest złoże rtęci Kadyrel w Republice Tuwy, w Rosji. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska kadyrelitu zależy przede wszystkim od widoczności i jakości mikrokryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, cytrynowożółtej barwie, kontrastującymi z matrycą skalną. Bogate skupienia i naloty są bardziej pożądane niż pojedyncze, rozproszone kryształki. Ze względu na rzadkość, każdy dobrze udokumentowany okaz ma znaczną wartość dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kadyrelitu jest jego lokalizacja typowa - złoże Kadyrel w Rosji. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów kadyrelitu generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Ze względu na jego mikroskopijny charakter i potencjalną reaktywność, najlepiej usuwać kurz za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi środkami chemicznymi, które mogą go rozłożyć. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę. Jako minerał rtęci, jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Okazy kadyrelitu należy przechowywać w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (np. typu "perky box"), aby ograniczyć kontakt z powietrzem i wilgocią oraz zapobiec przypadkowemu ścieraniu mikrokryształów. Przechowywać z dala od światła słonecznego, w suchym i chłodnym miejscu. Konieczne jest wyraźne oznaczenie okazu jako toksycznego.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej