Joséite-B

Wzór chemiczny: Bi₄Te₂S

Joséite-B to rzadki tellurosiarczek bizmutu, tworzący metaliczne, blaszkowate kryształy i agregaty, spotykany w żyłach hydrotermalnych.

## Charakterystyka Joséite-B jest rzadkim minerałem z grupy siarkosoli, chemicznie klasyfikowanym jako tellurosiarczek bizmutu. Zazwyczaj występuje w postaci niewielkich, heksagonalnych, płytkowych lub blaszkowatych kryształów. Tworzy również skupienia ziarniste, łuseczkowate lub masywne. Jego wygląd jest typowo metaliczny, o barwie od cynowobiałej i srebrzystobiałej do stalowoszarej, często z matowym, szaroczarnym lub brązowawym nalotem powstałym w wyniku utleniania. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest nieprzezroczysty i wykazuje silny, metaliczny połysk na świeżych powierzchniach. Jest dość miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2. Jest to minerał ciężki, o gęstości około 8.16 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co powoduje, że łatwo dzieli się na cienkie, elastyczne blaszki. ## Barwy i odmiany Joséite-B nie posiada barwnych odmian. Jego kolor jest stały, waha się od cynowobiałego do stalowoszarego. Na powierzchniach wystawionych na działanie powietrza może pojawić się tęczowy nalot lub zmatowienie. ## Historia i nazwa Nazwa "Joséite" pochodzi od miejsca odkrycia pierwotnego materiału (później zidentyfikowanego jako mieszanina, w tym Joséite-A i Joséite-B) - kopalni São José (dziś kopalnia Gongo Soco) w pobliżu Santa Bárbara, Minas Gerais, w Brazylii. Minerał został opisany po raz pierwszy w 1843 roku przez Augustina Damoura. Przyrostek "-B" został dodany później, gdy badania wykazały istnienie kilku odrębnych faz mineralnych (Joséite-A, Joséite-B, Joséite-C) o podobnym składzie i strukturze. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, Joséite-B nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub systematyce minerałów, a także naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Barwa: Silver-white, tarnishing to lead-grey
Połysk: Metallic
Rysa: Grey
Gęstość: 8.30
Łupliwość: Perfect on {0001}
Przełam: Micaceous
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Joséite-B można rozpoznać po jego metalicznym połysku, srebrzystobiałej do stalowoszarej barwie, bardzo dużej gęstości oraz doskonałej łupliwości, która pozwala na oddzielanie cienkich, elastycznych blaszek. Jest bardzo miękki (twardość 2 w skali Mohsa). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi siarczkami i tellurkami bizmutu, takimi jak Joséite-A, tetradymit, tellurobizmutyt czy pilsenit. Odróżnienie tych minerałów bez zaawansowanych metod analitycznych (jak dyfrakcja rentgenowska - XRD, czy analiza mikrosondą elektronową - EDS/WDS) jest praktycznie niemożliwe. Wizualnie jest niemal identyczny z Joséite-A. Różni się od grafitu i molibdenitu znacznie większą gęstością. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj tabliczkowe lub blaszkowate, o zarysie heksagonalnym. Najczęściej tworzy agregaty łuseczkowate, blaszkowate, a także występuje w formie wrostków w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Joséite-B jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w średnio- i wysokotemperaturowych żyłach kruszcowych, często związanych z intruzjami skał magmowych. Spotykany jest w żyłach kwarcowo-złotonośnych oraz w złożach kontaktowo-metasomatycznych (skarnach). ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z takimi minerałami jak bizmut rodzimy, bizmutynit, złoto rodzime, tetradymit, tellurobizmutyt, arsenopiryt, piryt, chalkopiryt oraz kwarc. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. kopalnia Gongo Soco w Minas Gerais (Brazylia) - miejsce typowe; region Abitibi w Quebecu (Kanada); Glacier Gulch (Kolumbia Brytyjska, Kanada); kopalnia Boliden (Szwecja); liczne lokalizacje w Japonii (np. kopalnie Sannotake, Oya, Akaishi); a także w Czechach, Rumunii i USA (Montana, Kalifornia).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostro zakończonymi kryształami o heksagonalnym zarysie i silnym, metalicznym połysku. Ważna jest również wielkość kryształów oraz ich obecność na kontrastującej matrycy, np. na białym kwarcu. Czystość powierzchni, wolna od nalotów i utlenienia, znacząco podnosi wartość okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z historycznej lokalizacji typowej w Brazylii są rzadkością i mają wartość historyczną. Dobrej jakości kryształy pochodzą również z niektórych kopalń w Kanadzie (Quebec, Kolumbia Brytyjska) oraz Japonii.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i środkami chemicznymi, które mogą spowodować utlenienie i zniszczenie powierzchni minerału. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wody, kwasów, detergentów i ultradźwięków. Minerał jest wrażliwy na wilgoć i tlen z powietrza, co prowadzi do matowienia i powstawania nalotów. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie światła. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnych, bezkwasowych pudełkach typu "perky box" z dala od wilgoci i zanieczyszczeń. Warto rozważyć użycie pochłaniaczy wilgoci. Ze względu na miękkość i doskonałą łupliwość, należy chronić go przed jakimkolwiek uderzeniem czy zarysowaniem.