Johnbaumite-<i>M</i>
Wzór chemiczny: Ca<sub>5</sub>(AsO<sub>4</sub>)<sub>3</sub>OH
Johnbaumit-M to rzadki arsenian wapnia z grupy apatytu, tworzący bezbarwne do białych, sześcioboczne kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5
- Połysk
- Szklisty do żywicznego
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 3.73
- Łupliwość
- Niewyraźna wg {0001}
- Przełam
- Muszlowy do nierównego
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Johnbaumit-M najczęściej identyfikuje się na podstawie jego charakterystycznej sześciobocznej formy kryształów, typowej dla grupy apatytu. Jego występowanie w specyficznym środowisku geologicznym złóż Franklin i Sterling Hill, w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami, jest kluczową wskazówką. Potwierdzenie wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy apatytu, zwłaszcza z mimetezytem i hydroksylapatytem. Od hydroksylapatytu odróżnia go dominacja arsenu nad fosforem. Mimetezyt często bywa żółty lub pomarańczowy, podczas gdy johnbaumit-M jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Ostateczne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj sześcioboczne (heksagonalne w zarysie), pryzmatyczne, zakończone płaskimi ścianami podstawy lub piramidami. Występuje również w formie skupień ziarnistych, promienistych agregatów lub jako masywne wypełnienia.
Środowisko występowania
## Geneza Johnbaumit-M jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w złożach rud cynku, żelaza i manganu, które zostały poddane metamorfizmowi kontaktowemu i metasomatozie. Występuje w kalcytowych żyłach przecinających skarny i złoża rudne. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z wieloma innymi, często rzadkimi minerałami, charakterystycznymi dla lokalizacji Franklin i Sterling Hill. Do najczęstszych asocjacji należą: andradyt, franklinit, willemit, cynkit, kalcyt, baryt, a także inne arseniany jak allaktit czy magnussonit. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska, z których pochodzi większość znanych okazów, to kopalnie Franklin i Sterling Hill w hrabstwie Sussex, New Jersey, USA. Są to jedyne miejsca na świecie, gdzie johnbaumit-M występuje w dobrze wykształconych, kolekcjonerskich okazach.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy johnbaumitu-M to te z ostro zakończonymi, dobrze uformowanymi, przezroczystymi kryształami o wyraźnym połysku. Szczególnie poszukiwane są kryształy osadzone na kontrastującej matrycy, na przykład z franklinitem lub willemitem. Wielkość kryształów jest również istotnym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi kilka milimetrów są uważane za wyjątkowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i znane okazy pochodzą z kopalni Franklin w New Jersey, USA. Jest to lokalizacja typowa dla tego minerału i źródło praktycznie wszystkich okazów dostępnych na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Dopuszczalne jest użycie wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Po czyszczeniu na mokro okaz trzeba dokładnie wysuszyć. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami, które mogą szybko uszkodzić lub rozpuścić minerał. Johnbaumit-M jest stosunkowo miękki i kruchy, dlatego trzeba chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Okazy najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby uniknąć kontaktu z twardszymi minerałami. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią. Ekspozycja na silne światło nie jest szkodliwa, ale zaleca się przechowywanie w stabilnych warunkach pokojowych.