Johachidolite

Wzór chemiczny: CaAlB₃O₇

Johachidolit to rzadki, twardy i zazwyczaj jasnożółty minerał z grupy boranów, ceniony przez kolekcjonerów za dobrze wykształcone kryształy.

## Charakterystyka Johachidolit jest złożonym boranem wapnia i glinu, występującym w postaci przezroczystych do przeświecających kryształów. Zazwyczaj tworzy krótkie, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy, często o pseudoheksagonalnym zarysie, które mogą osiągać kilka centymetrów wielkości. Jego powierzchnie bywają skorodowane lub pokryte naturalnymi wytrawieniami. Jest minerałem twardym i stosunkowo gęstym. ## Właściwości fizyczne Johachidolit charakteryzuje się dużą twardością, wynoszącą 7,5 w skali Mohsa, co czyni go odpornym na zarysowania. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość waha się od 3,38 do 3,42 g/cm³. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykaną barwą johachidolitu jest jasnożółta do żółtozielonej. Występuje również w odcieniach bezbarwnych, białych, szarych, a rzadziej bladozielonych. Nie wyróżnia się nazwanych odmian, a różnice w kolorze wynikają z niewielkich domieszek pierwiastków śladowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1942 roku w miejscowości Johachido (obecnie Sanchon) w Korei. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od miejsca odkrycia. Opisali go japońscy mineralodzy Iwamoto i Takechi. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, johachidolit nie ma zastosowań przemysłowych. Najczystsze i największe okazy bywają szlifowane fasetkowo i trafiają do zaawansowanych kolekcji gemmologicznych, jednak są niezwykle rzadkie na rynku.

Właściwości

Twardość Mohsa: 7.5
Barwa: Colorless, white, pale yellow, light green
Połysk: vitreous
Rysa: White
Gęstość: 3.4
Łupliwość: none
Przełam: Sub-Conchoidal
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Johachidolit można rozpoznać po jego charakterystycznej żółtej barwie, dużej twardości (7,5 w skali Mohsa) oraz specyficznym, często pseudoheksagonalnym kształcie kryształów. Ma szklisty połysk i jest stosunkowo ciężki jak na minerał o niemetalicznym wyglądzie. Występuje w bardzo specyficznym środowisku geologicznym - pegmatytach sjenitowych. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z berylem (zwłaszcza heliodorem), danburytem, topazem czy fenakitem. Od berylu odróżnia go wyższa gęstość i rombowy układ krystalograficzny (beryl krystalizuje w heksagonalnym). Od danburytu i topazu różni się twardością i środowiskiem występowania. Fenakit jest twardszy i krystalizuje w układzie trygonalnym. Precyzyjna identyfikacja często wymaga zaawansowanych badań. ## Formy kryształów Kryształy johachidolitu są zazwyczaj krótkie, pryzmatyczne, często spłaszczone i tabliczkowe. Powszechne są zbliźniaczenia, które nadają kryształom pseudoheksagonalny wygląd. Występuje w formie pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów lub ich niewielkich grup.

Środowisko występowania

## Geneza Johachidolit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach formowania się pegmatytów nefelinowo-sjenitowych. Powstaje w środowisku bogatym w bor, glin i wapń, a ubogim w krzemionkę. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami typowymi dla pegmatytów alkalicznych, takimi jak nefelin, albit, mikroklin, egiryn, eudialit, lorenzenit oraz innymi rzadkimi boranami. ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne stanowisko, z którego pochodzą najlepsze okazy, to Sanchon (dawniej Johachido) w Korei Południowej. Minerał ten znaleziono również w Birmie (Mjanma), w rejonie Mogok, gdzie występuje w formie obtoczonych ziaren w złożach aluwialnych. Inne potwierdzone lokalizacje to m.in. Tadżykistan (masyw Gory Leczorskie na Pamirze) oraz Rosja (Półwysep Kolski).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy johachidolitu to te o intensywnej, czystej, żółtej barwie, dużej przezroczystości i ostrych, dobrze zdefiniowanych ścianach kryształów. Szczególnie poszukiwane są kryształy o pseudoheksagonalnym zarysie, bez uszkodzeń mechanicznych. Wielkość jest kluczowym czynnikiem - okazy przekraczające 1 cm są już uważane za znaczące. Czystość wewnętrzna (brak inkluzji i spękań) podnosi wartość, zwłaszcza w przypadku materiału nadającego się do szlifowania. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej klasyczne i cenione okazy pochodzą z pierwotnej lokalizacji w Sanchon w Korei Południowej. Materiał z Mogok w Birmie, choć często o dobrej jakości gemmologicznej, występuje głównie w formie obtoczonych fragmentów, a nie dobrze wykształconych kryształów. Okazy z Tadżykistanu i Rosji są ekstremalnie rzadkie na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy johachidolitu można bezpiecznie czyścić za pomocą letniej wody z dodatkiem łagodnego mydła i miękkiej szczoteczki. Po umyciu należy je dokładnie spłukać wodą destylowaną i pozostawić do całkowitego wyschnięcia. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na silne kwasy, dlatego należy unikać kontaktu z chemikaliami i agresywnymi środkami czyszczącymi. Mimo dużej twardości, jest kruchy i podatny na uszkodzenia mechaniczne przy uderzeniu. Nie należy go poddawać gwałtownym zmianom temperatury ani czyścić w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy johachidolitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć zarysowań przez twardsze minerały (jak diament czy korund) oraz uszkodzenia delikatniejszych minerałów w kolekcji. Jest stabilny w warunkach domowych i nie wymaga specjalnej kontroli wilgotności czy ochrony przed światłem.