Joanneumite
Wzór chemiczny: Cu(C₃N₃O₃H₂)₂(N³⁻H₃)₂
Joanneumit to bardzo rzadki organiczny minerał miedzi, znany z intensywnie niebieskich, igiełkowych kryształów tworzących promieniste agregaty.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1
- Barwa
- Violet
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- pale violet
- Gęstość
- 2.020
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Joanneumit jest stosunkowo łatwy do rozpoznania wizualnego dla wprawnego oka, pod warunkiem znajomości jego pochodzenia. Charakterystyczne cechy to intensywnie lazurowo-niebieski kolor, promieniste agregaty złożone z drobnych igiełek oraz występowanie na hałdach kopalni węgla brunatnego. Definitywna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na specyficzne środowisko powstawania i unikalną formę, trudno go pomylić z innymi minerałami. Niektóre wtórne minerały miedzi, jak chalkantyt czy azuryt, mogą mieć podobny kolor, ale tworzą zupełnie inne formy kryształów i występują w innych paragenezach. Chalkantyt jest również rozpuszczalny w wodzie, ale jego kryształy są zazwyczaj większe i słupkowe. ## Formy kryształów Minerał tworzy promieniste lub gwiaździste agregaty o średnicy do 2 mm. Składają się one z wydłużonych, igiełkowych lub listewkowych kryształów, które są elastyczne.
Środowisko występowania
## Geneza Joanneumit jest minerałem pochodzenia antropogenicznego. Powstaje w wyniku reakcji chemicznych zachodzących na hałdach dawnych kopalni węgla brunatnego. Jego geneza jest związana z procesami hydrotermalnymi niskich temperatur, gdzie roztwory bogate w miedź (pochodzącą prawdopodobnie z wód kopalnianych wchodzących w reakcję z metalowymi elementami) reagują ze związkami organicznymi (cyjanuranami) obecnymi w środowisku, prawdopodobnie pochodzącymi z rozkładu żywic syntetycznych lub innych materiałów przemysłowych. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (Gößnitz, Austria) joanneumit współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami organicznymi, takimi jak triazolit. Znajdowano go również w towarzystwie gipsu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania joanneumitu na świecie jest hałda dawnej kopalni węgla brunatnego "Piberstein" koło miejscowości Gößnitz, w Styrii, w Austrii. Jest to jego lokalizacja typowa.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska joanneumitu jest definiowana przede wszystkim przez sam fakt posiadania okazu tego ekstremalnie rzadkiego minerału. Najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami o intensywnie niebieskiej barwie, wyraźnie odcinające się od skały macierzystej. Wielkość agregatów jest kluczowym czynnikiem - okazy z agregatami przekraczającymi 1-2 mm średnicy są wyjątkowo pożądane. Ze względu na naturę minerału, czystość nie jest typowym kryterium. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów joanneumitu jest jego lokalizacja typowa w Austrii. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy joanneumitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Należy unikać jakiegokolwiek czyszczenia mechanicznego. Nie wolno używać wody ani żadnych chemikaliów, ponieważ minerał jest rozpuszczalny w wodzie i kwasach. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, wilgocią i wszelkimi płynami. Minerał jest niestabilny w warunkach podwyższonej wilgotności. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, bezpośrednim światłem słonecznym oraz wszelkimi chemikaliami, w tym detergentami i kwasami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, suchych pojemnikach, najlepiej z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Przechowywać w ciemnym i chłodnym miejscu, z dala od źródeł drgań, aby nie uszkodzić kruchych agregatów.