Jerrygibbsite
Wzór chemiczny: Mn²⁺₉(SiO₄)₄(OH)₂
Jerrygibbsyt to bardzo rzadki, pomarańczowy do brązowego krzemian manganu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5.5
- Barwa
- Violet pink to pinkish violet
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- Pale pink
- Gęstość
- 4.00
- Łupliwość
- Parallel to {001}
- Przełam
- Irregular/Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Jerrygibbsyt można rozpoznać po jego charakterystycznej, intensywnej pomarańczowej barwie, tabliczkowym pokroju kryształów oraz specyficznej lokalizacji występowania (Franklin, New Jersey). Połysk jest szklisty, a kryształy są zazwyczaj bardzo małe. ## Odróżnianie od podobnych Na pierwszy rzut oka może być mylony z innymi pomarańczowymi minerałami z Franklin, takimi jak leucofenicylit czy hodgkinsonit. Leucofenicylit ma jednak inny, bardziej pryzmatyczny pokrój kryształów i często ciemniejszą, czerwonawą barwę. Hodgkinsonit tworzy kryształy o innym kształcie i ma doskonałą łupliwość. Ostateczne rozróżnienie często wymaga zaawansowanych metod badawczych. ## Formy kryształów Jerrygibbsyt krystalizuje w postaci cienkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, często o zarysie prostokątnym lub sześciobocznym. Kryształy te tworzą promieniste agregaty, rozety lub nieregularne skupienia na powierzchni skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Jerrygibbsyt jest produktem metamorfizmu kontaktowego złoża rud cynku, żelaza i manganu. Powstaje w specyficznych warunkach chemicznych w obrębie zmetamorfizowanych skał węglanowych, bogatych w mangan. Jego geneza jest ściśle związana z unikalnym środowiskiem geologicznym złoża Franklin. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z wieloma innymi minerałami ze złoża Franklin. Najczęściej towarzyszą mu: willemit, cynkit, franklinit, leucofenicylit, andradyt, kalcyt oraz baryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania jerrygibbsytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Franklin w hrabstwie Sussex, w stanie New Jersey, USA. Jest to minerał endemiczny dla tego jednego złoża.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów okazy jerrygibbsytu to te, które posiadają bogate, gęste skupienia dobrze wykształconych, intensywnie pomarańczowych kryształów, kontrastujące z ciemną skałą macierzystą (matriksem). Wielkość pojedynczych kryształów, chociaż zawsze niewielka, również wpływa na wartość - im większe i lepiej uformowane, tym okaz jest cenniejszy. Ważny jest również brak uszkodzeń delikatnych kryształów. ## Popularne stanowiska Ponieważ jerrygibbsyt występuje tylko w jednym miejscu na świecie, wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z historycznych wyrobisk kopalni Franklin w New Jersey, USA. Kopalnia ta jest zamknięta od 1954 roku, co sprawia, że nowe okazy nie są już pozyskiwane, a wszystkie dostępne pochodzą ze starych zbiorów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy jerrygibbsytu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, najlepiej używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Ze względu na niewielkie rozmiary i delikatność kryształów, mechaniczne czyszczenie (np. szczoteczką) jest wysoce ryzykowne. Jeśli konieczne jest użycie płynu, zaleca się krótkotrwałe zanurzenie w wodzie destylowanej, a następnie dokładne osuszenie. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami, które mogą uszkodzić minerał. Nie należy używać myjek ultradźwiękowych. Minerał jest stosunkowo miękki, dlatego trzeba chronić go przed zarysowaniem przez twardsze minerały. ## Przechowywanie Okazy jerrygibbsytu powinny być przechowywane w oddzielnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby zapobiec otarciom i uszkodzeniom mechanicznym. Ze względu na mikroskopijny charakter kryształów, idealnym rozwiązaniem jest pudełko typu "micromount" z odpowiednią ochroną.