Jasonsmithite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>4</sub>Zn<sup>2+</sup>Al(PO<sub>4</sub>)<sub>4</sub>(OH)(H<sub>2</sub>O)<sub>7</sub>·3.5H<sub>2</sub>O

Jasonsmithite to bardzo rzadki, uwodniony fosforan cynku, manganu i glinu, tworzący skupienia drobnych, listewkowych kryształów o białej barwie.

## Charakterystyka Jasonsmithite jest minerałem z gromady fosforanów, cechującym się złożonym składem chemicznym. Występuje w postaci skupień bardzo małych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0,2 mm długości. Poszczególne kryształy są zazwyczaj bezbarwne i przezroczyste, jednak w agregatach tworzą białe, kredowe lub jedwabiste naloty i powłoki na powierzchni skał. ## Właściwości fizyczne Kryształy jasonsmithitu wykazują połysk szklisty do jedwabistego. Ze względu na niewielki rozmiar i kruchość kryształów, dokładne określenie twardości i gęstości jest trudne; twardość szacuje się na około 2 w skali Mohsa. Minerał jest bardzo kruchy. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny w formie pojedynczych kryształów, a jego agregaty przyjmują barwę białą. Nie wyróżniono żadnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Jasonsmithite został odkryty w kopalni Foote Lithium Co. w rejonie Kings Mountain w Karolinie Północnej, USA. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku. Jego nazwa honoruje Jasona B. Smitha, amerykańskiego mineraloga i kuratora kolekcji w A. E. Seaman Mineral Museum, w uznaniu jego wkładu w mineralogię, zwłaszcza pegmatytów. ## Zastosowania Jasonsmithite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz przedmiotem badań naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous to silky
Rysa
White
Gęstość
2.61
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Splintery
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Jasonsmithite jest trudny do zidentyfikowania wizualnie bez specjalistycznego sprzętu. Rozpoznaje się go na podstawie charakterystycznej formy występowania - białych, jedwabistych lub kredowych nalotów złożonych z mikroskopijnych, listewkowych kryształów. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym (pegmatyty granitowe) w asocjacji z innymi rzadkimi fosforanami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi, białymi minerałami fosforanowymi, takimi jak wardyt, strengit czy waryscyt w ich białych odmianach. Pewne odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, wydłużone i spłaszczone kryształy o pokroju listewkowym lub igiełkowym. Kryształy te grupują się w promieniste agregaty, rozety lub tworzą gęste, spilśnione naloty i powłoki na powierzchni innych minerałów.

Środowisko występowania

## Geneza Jasonsmithite jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów hydrotermalnych w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów granitowych. Tworzy się w pustkach i szczelinach skalnych w wyniku przemian wcześniejszych minerałów fosforanowych, w środowisku wzbogaconym w mangan, cynk i glin. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, mikroklin, albit, muskowit, a także z innymi, często rzadkimi fosforanami, np. z grupy trifylinu-litirofillitu, switzerytem, wiwianitem, strengitem i rockbridgeitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania (lokalizacja typowa) tego minerału jest kopalnia Foote Lithium Co. w rejonie Kings Mountain, hrabstwo Cleveland, Karolina Północna, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazu zależy od bogactwa i widoczności nalotów jasonsmithitu na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy, na których białe agregaty wyraźnie kontrastują z podłożem. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, kluczowa jest jakość okazu oglądanego pod powiększeniem. Ważna jest również asocjacja z innymi dobrze wykształconymi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest historyczna lokalizacja typowa - kopalnia Foote w Karolinie Północnej, USA. Kopalnia ta jest znana z występowania wielu rzadkich i unikalnych minerałów fosforanowych, a okazy stamtąd są bardzo cenione przez kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub szczoteczką może bezpowrotnie zniszczyć delikatne kryształy. Nie zaleca się czyszczenia ultradźwiękowego. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami i wszelkimi środkami chemicznymi. Minerał jest bardzo kruchy, dlatego należy chronić go przed wstrząsami, uderzeniami i ścieraniem. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie wilgoci. ## Przechowywanie Okazy jasonsmithitu powinny być przechowywane w szczelnych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na otwartym powietrzu.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej