Jagowerite

Wzór chemiczny: BaAl₂(PO₄)₂(OH)₂

Jagoweryt to bardzo rzadki fosforan baru i glinu, tworzący bezbarwne do jasnoniebieskich, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku.

## Charakterystyka Jagoweryt jest uwodnionym fosforanem baru i glinu. Występuje w postaci bardzo małych, cienkich, tabliczkowych kryształów, często tworzących rozetkowe lub promieniste agregaty. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego, o charakterystycznym perłowym połysku na powierzchniach łupliwości. ## Właściwości fizyczne Jagoweryt charakteryzuje się twardością około 4 w skali Mohsa. Jego gęstość wynosi około 3.86 g/cm³. Posiada doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co w połączeniu z jego formą kryształów skutkuje perłowym połyskiem na płaskich powierzchniach. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny, biały lub przyjmuje blady, jasnoniebieski odcień. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Jagoweryt został odkryty w kopalni w pobliżu strumienia Hess River w kanadyjskim Terytorium Jukon. Opisali go w 1973 roku J. A. Mandarino, B. D. Sturman i M. E. Mrose. Nazwa minerału honoruje Johna "Jaga" Gowera (1920-1971), kanadyjskiego geologa i mineraloga, który jako pierwszy znalazł próbki tego minerału. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, jagoweryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem pożądania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4.5
Barwa: Light green
Połysk: Pearly
Rysa: White
Gęstość: 4.01
Łupliwość: {100} good, {011} good, <mi>{0_11}</mi> fair
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Jagoweryt można rozpoznać po jego charakterystycznym wyglądzie: małe, cienkie, tabliczkowe kryształy, często w rozetkowych skupieniach, o silnym perłowym połysku na płaskich powierzchniach. Jego jasnoniebieski kolor, gdy występuje, jest również cechą pomocniczą. Ze względu na rozmiar, identyfikacja zazwyczaj wymaga powiększenia. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi fosforanami o podobnym pokroju, takimi jak wardyt czy lazulit, jednak jagoweryt wyróżnia się bardzo silnym perłowym połyskiem i specyficznym środowiskiem występowania. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS). ## Formy kryształów Kryształy są cienkie, tabliczkowe, o zarysie sześciobocznym lub rombowym. Zazwyczaj tworzą promieniste lub rozetkowe agregaty, a także wachlarzowate skupienia na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Jagoweryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach hydrotermalnych niskich temperatur. W lokalizacji typowej (Jukon, Kanada) występuje w żyłach przecinających czarne łupki. Powstał prawdopodobnie w wyniku przeobrażenia minerałów zawierających bar, glin i fosfor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, lazulit, wardyt, augelit, goyazyt, apatyt oraz siarczki żelaza (piryt, markasyt). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i dobrze udokumentowanym miejscem występowania jagowerytu na świecie jest jego lokalizacja typowa: obszar wzdłuż rzeki Hess, w rejonie Mayo, w Terytorium Jukon w Kanadzie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy jagowerytu to te, które posiadają dobrze wykształcone, ostro zakończone kryształy tworzące estetyczne, rozetkowe agregaty. Intensywność niebieskiej barwy, choć zazwyczaj blada, również podnosi wartość okazu. Ważny jest kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń delikatnych kryształów. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, okazy są oceniane pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów kolekcjonerskich to lokalizacja typowa w Terytorium Jukon w Kanadzie. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie rzadki i bardzo poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich gatunkach minerałów (tzw. "rare species collectors").

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy jagowerytu są niezwykle delikatne i małe. Należy unikać czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnego kurzu. Nie zaleca się stosowania wody ani żadnych płynów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą go uszkodzić. Minerał jest miękki i kruchy, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed ultradźwiękami, wibracjami i nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy jagowerytu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.