Iraqite-(La)

Wzór chemiczny: KCa<sub>2</sub>(La,Ce<sup>3+</sup>,Th<sup>4+</sup>)Si<sub>8</sub>O<sub>20</sub>

Rzadki, promieniotwórczy krzemian potasu, wapnia i lantanowców, odkryty w Iraku i występujący w postaci jasnozielonych skupień.

## Charakterystyka Iraqit-(La) to bardzo rzadki minerał z grupy ekanitu, należący do gromady krzemianów. Tworzy nieregularne, anhedralne ziarna i masywne skupienia, zwykle wrośnięte w skałę macierzystą. Nie są znane dobrze wykształcone kryształy tego minerału. Jego najbardziej charakterystyczną cechą wizualną jest bladozielona barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest przeświecający i wykazuje połysk szklisty do lekko tłustego. Jego gęstość wynosi około 3.27 g/cm³. Ze względu na zawartość toru w składzie chemicznym, iraqit-(La) jest minerałem promieniotwórczym. Jego twardość nie została dokładnie określona. ## Barwy i odmiany Iraqit-(La) występuje wyłącznie w odcieniach bladozielonych. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od kraju jego odkrycia - Iraku. Został on po raz pierwszy opisany w 1977 roku przez zespół mineralogów (Livingstone, Atkin, Hutchison, Al-Hermezi). Przyrostek "-(La)" dodano w 1987 roku, aby wskazać, że lantan jest dominującym pierwiastkiem ziem rzadkich w jego strukturze, zgodnie z zasadami nazewnictwa minerałów. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary wystąpień, iraqit-(La) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Vitreous to greasy
Rysa
White
Gęstość
3.27
Łupliwość
Perfect on one direction {001}
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną iraqitu-(La) jest jego promieniotwórczość, łatwa do wykrycia za pomocą licznika Geigera. Inne cechy pomocne w identyfikacji to bladozielona barwa, szklisty do tłustego połysk oraz współwystępowanie z charakterystycznymi minerałami, takimi jak egiryn i mikroklin. Ostateczne potwierdzenie wymaga jednak zaawansowanych analiz chemicznych i rentgenowskich. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bladozielonymi krzemianami. Jednak połączenie radioaktywności, specyficznego środowiska występowania (żyły w zmienionych skałach zasadowych) i ekstremalnej rzadkości ograniczonej do jednego miejsca na świecie czyni pomyłkę mało prawdopodobną. ## Formy kryształów Minerał ten występuje w formie anhedralnych (nieforemnych) ziaren i skupień, tworzących masywne agregaty w skale. Nie zaobserwowano jego dobrze wykształconych, idiomorficznych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Iraqit-(La) powstaje w warunkach hydrotermalnych lub metasomatycznych. Jego jedyne znane stanowisko to żyły kwarcowo-egirynowo-skaleniowe, przecinające przeobrażone, zasadowe skały magmowe. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie egirynu, kwarcu, mikroklinu, tytanitu i lorenzenitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania iraqitu-(La) na świecie jest jego lokalizacja typowa - góra Shakhi-Rash w prowincji As-Sulajmanijja w Iraku.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Z uwagi na ekstremalną rzadkość, każdy autentyczny okaz iraqitu-(La) jest niezwykle cenny. O wartości kolekcjonerskiej decyduje przede wszystkim bogactwo minerału w próbce macierzystej (matriksie) oraz obecność dobrze wykształconych minerałów towarzyszących, takich jak egiryn. Okazy są zazwyczaj bardzo małe, często w formie mikromontaży. ## Popularne stanowiska Jedyne okazy dostępne na rynku kolekcjonerskim pochodzą z lokalizacji typowej w Iraku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać czyszczenia na mokro, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się potencjalnie radioaktywnego pyłu. ## Czego unikać Jako minerał promieniotwórczy, wymaga szczególnej ostrożności. Należy unikać wszelkich działań mogących prowadzić do powstania pyłu (szlifowanie, kruszenie, drapanie). Po każdym kontakcie z okazem należy umyć ręce. Nie należy go przechowywać w miejscach stałego przebywania ludzi, zwłaszcza w sypialniach czy biurach. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i chemikaliami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, szczelnych i wyraźnie oznakowanych pojemnikach, najlepiej z osłoną antyradiacyjną (np. wyłożonych ołowiem). Powinny być trzymane w dobrze wentylowanym pomieszczeniu, z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu (przebarwieniu) na skutek promieniowania.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej