Ichnusaite
Wzór chemiczny: Th<sup>4+</sup>(Mo<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·3H<sub>2</sub>O
Ekstremalnie rzadki, radioaktywny molibdenian toru, tworzący bezbarwne, tabliczkowe kryształy o perłowym połysku.
Właściwości
- Połysk
- Pearly, Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 4.29
- Łupliwość
- Perfect on {100}
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną ichnusaitu jest jego silna radioaktywność, którą można wykryć za pomocą licznika Geigera. Identyfikacja wizualna jest bardzo trudna ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów. Charakterystyczne są cienkie, bezbarwne blaszki tworzące promieniste agregaty. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Ichnusait jest najczęściej mylony z nuragheitem - innym molibdenianem toru odkrytym w tej samej lokalizacji. Minerały te są wizualnie niemal identyczne i ich rozróżnienie możliwe jest wyłącznie za pomocą analizy rentgenowskiej. Od innych bezbarwnych minerałów o pokroju blaszkowym (np. gips, muskowit) odróżnia go przede wszystkim ekstremalna rzadkość, specyficzne środowisko występowania oraz silna radioaktywność. ## Formy kryształów Tworzy bardzo cienkie, tabliczkowe kryształy o pokroju blaszkowym lub listewkowym. Kryształy te łączą się w niewielkie, promieniste agregaty, rozetki i sferolityczne skupienia.
Środowisko występowania
## Geneza Ichnusait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania pegmatytów granitowych. Jego krystalizacja zachodzi w wyniku wietrzenia i przeobrażenia pierwotnych minerałów zawierających tor (prawdopodobnie toryt lub uraninit) oraz molibdenu (molibdenit) w warunkach niskich temperatur i ciśnień. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w bezpośrednim sąsiedztwie z nuragheitem, muskowitem, ksenotymem-(Y) oraz resztkami pierwotnego molibdenitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania ichnusaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: Su Seinargiu, Sarroch, Cagliari, Sardynia, Włochy.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów tego mikrominerału ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najważniejsza jest obfitość i wykształcenie kryształów - im więcej dobrze zdefiniowanych, promienistych agregatów na matrycy skalnej, tym okaz jest cenniejszy. Ważna jest również estetyka samego skupienia oraz obecność minerałów towarzyszących, zwłaszcza równie rzadkiego nuragheitu. Ze względu na mikroskopowy charakter, okazy są oceniane pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów ichnusaitu jest lokalizacja typowa na Sardynii. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do zdobycia i stanowi rarytas w najbardziej zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych i mikromount.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy ichnusaitu są niezwykle delikatne i kruche. Zdecydowanie odradza się jakiekolwiek czyszczenie mechaniczne (w tym szczoteczkami) lub chemiczne. Minerał ten powinien być traktowany wyłącznie jako okaz do obserwacji mikroskopowej, bez prób ingerencji w jego strukturę. ## Czego unikać Ichnusait jest silnie radioaktywny z powodu zawartości toru. Należy bezwzględnie unikać bezpośredniego kontaktu, wdychania pyłu i przechowywania w miejscach stałego przebywania ludzi. Minerał jest bardzo miękki i ma doskonałą łupliwość, co czyni go podatnym na uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed wilgocią, zmianami temperatury i chemikaliami. ## Przechowywanie Okazy muszą być przechowywane w specjalistycznych, ołowianych pojemnikach przeznaczonych dla minerałów radioaktywnych, z wyraźnym oznaczeniem o promieniowaniu. Należy trzymać go z dala od innych minerałów, które mogą być wrażliwe na promieniowanie (np. powodujące zmianę barwy w kwarcu dymnym czy ametystem).