Hydroxylclinohumite

Wzór chemiczny: Mg₉(SiO₄)₄(OH)₂

Hydroksyloklinohumit to rzadki krzemian magnezu z grupy humitu, ceniony przez kolekcjonerów za intensywnie pomarańczowe lub brązowe, dobrze wykształcone kryształy.

## Charakterystyka Hydroksyloklinohumit jest minerałem należącym do grupy humitu, chemicznie klasyfikowanym jako krzemian magnezu. Tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym, krótkosłupowym lub ziarnistym. Często występuje w formie wrośniętych, pojedynczych kryształów lub niewielkich skupień w obrębie skały macierzystej, którą jest zazwyczaj marmur lub skały węglanowo-krzemianowe. Jego kryształy, choć zwykle niewielkie, mogą osiągać kilka centymetrów i odznaczają się dobrą jakością ścian oraz charakterystycznym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 6 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo odpornym na zarysowania. Połysk jest typowo szklisty, a na powierzchniach przełamu może być lekko żywiczny. Jest minerałem kruchym. Jego gęstość waha się w przedziale 3.21 do 3.35 g/cm³. Kryształy bywają przezroczyste, częściej jednak przeświecające. ## Barwy i odmiany Hydroksyloklinohumit najczęściej przybiera barwy od jasnożółtej, przez intensywnie pomarańczową, do czerwonobrązowej i brązowej. Kolor jest jednym z jego głównych atutów kolekcjonerskich. Nie wyróżnia się nazwanych odmian, a klasyfikacja opiera się głównie na intensywności i odcieniu zabarwienia. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego (obecność grupy hydroksylowej -OH), jednoskośnego układu krystalograficznego (klino-) oraz związku z innym minerałem z tej samej grupy - humitem. Został formalnie opisany i uznany za odrębny gatunek mineralny w 1965 roku. Jest członkiem nadrzędnej grupy humitów. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, hydroksyloklinohumit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Najczystsze i najbardziej przezroczyste okazy o intensywnej barwie bywają okazjonalnie fasetowane dla zaawansowanych kolekcjonerów kamieni szlachetnych, jednak ich główna wartość jest naukowa i kolekcjonerska.

Właściwości

Twardość Mohsa: 6.5
Barwa: Pale yellow to orange-yellow, almost colourless.
Połysk: Vitreous to dull
Rysa: White
Gęstość: 3.13
Łupliwość: None
Przełam: Irregular/Uneven,Conchoidal
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to połączenie intensywnej, pomarańczowej lub brązowej barwy, szklistego połysku, stosunkowo wysokiej twardości (ok. 6) oraz występowania w charakterystycznym środowisku geologicznym - najczęściej w białych marmurach. Kryształy często wykazują prążkowanie na ścianach. ## Odróżnianie od podobnych Hydroksyloklinohumit można pomylić z innymi minerałami z grupy humitu, takimi jak klinohumit czy chondrodyt. Odróżnienie ich bez zaawansowanych badań (np. XRD) jest często niemożliwe. Od grossularu (odmiana hessonit) różni się pokrojem kryształów (grossular krystalizuje w układzie regularnym) i środowiskiem występowania. W odróżnieniu od sfalerytu, hydroksyloklinohumit jest znacznie twardszy i ma jaśniejszą rysę. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie jednoskośnym, tworząc najczęściej spłaszczone, tabliczkowe kryształy. Spotykane są również formy krótkosłupowe, a także nieregularne ziarna wrośnięte w skałę. Kryształy mogą występować pojedynczo lub tworzyć niewielkie, ziarniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał metamorficzny, powstający w warunkach metamorfizmu kontaktowego. Tworzy się w wyniku oddziaływania bogatych w magnez i fluor roztworów hydrotermalnych na skały węglanowe (wapienie, dolomity) w strefach kontaktu z intruzjami magmowymi, takimi jak syenity. Występuje głównie w skałach węglanowo-krzemianowych (skarnach) i marmurach. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kalcytem, dolomitem, forsterytem, diopsydem, spinellem, flogopitem, chondrodytem, klinohumitem oraz innymi minerałami z grupy humitu. Obecność tych minerałów jest silną wskazówką przy identyfikacji. ## Lokalizacje Najważniejsze i najbardziej znane stanowisko, z którego pochodzą najlepsze na świecie okazy kolekcjonerskie, znajduje się w regionie Kuh-i-Lal w Tadżykistanie. Inne znane lokalizacje to m.in. złoża w górach Pamir, a także pojedyncze wystąpienia w Wietnamie, Tanzanii i Birmie (Mjanma).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy hydroksyloklinohumitu charakteryzują się intensywną, nasyconą barwą pomarańczową lub czerwonobrązową. Kluczowa jest również przezroczystość (im wyższa, tym lepiej) oraz kompletność i ostrość krawędzi kryształu. Okazy, w których dobrze wykształcony, nieuszkodzony kryształ jest estetycznie osadzony na kontrastującej, białej matrycy marmurowej, osiągają najwyższe ceny. Rozmiar kryształu ma również duże znaczenie. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądanymi przez kolekcjonerów okazami są te pochodzące z Kuh-i-Lal w Tadżykistanie. Stanowisko to dostarcza kryształów o niezrównanej barwie, połysku i często znacznych rozmiarach, osadzonych na białym marmurze, co tworzy wyjątkowo estetyczne kompozycje.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej i delikatnej szczoteczki, a następnie dokładnie osuszyć okaz. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą spowodować pęknięcia. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów, które mogą go uszkodzić. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury oraz długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, które teoretycznie może wpłynąć na jego barwę, chociaż nie jest to dobrze udokumentowane. Chronić przed uderzeniami ze względu na kruchość. ## Przechowywanie Okazy hydroksyloklinohumitu, zwłaszcza te wrośnięte w delikatną matrycę (np. marmur), najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub gablotach, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń mechanicznych. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.