Hydroxylborite
Wzór chemiczny: Mg<sub>3</sub>(BO<sub>3</sub>)(OH)<sub>3</sub>
Boran magnezu, tworzący bardzo rzadkie, białe, ziemiste lub kredowate skupienia w skarnach.
Opis
## Charakterystyka Hydroksylborit jest uwodnionym boranem magnezu, należącym do grupy minerałów rzadkich. Występuje niemal wyłącznie w postaci bardzo drobnoziarnistych, zwartych skupień o wyglądzie przypominającym kredę lub glinę. Jego agregaty bywają porowate i matowe. Poszczególne kryształy są mikroskopijnej wielkości, mają postać listewek lub igiełek i tworzą promieniste lub sferolityczne (kuliste) struktury, widoczne jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma niewielką gęstość, około 2,55 g/cm³. Jest nieprzezroczysty, a jego połysk określa się jako matowy lub ziemisty. Ze względu na drobnokrystaliczną i często porowatą budowę, okazy są kruche i lekkie. ## Barwy i odmiany Hydroksylborit jest minerałem o jednorodnej, białej barwie. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1968 roku, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - obecności grup hydroksylowych (hydroxyl) oraz boru (boron). Został on po raz pierwszy zidentyfikowany i opisany na podstawie próbek pochodzących z kopalni Suan w prowincji Hwanghae Północne w Korei Północnej. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie jedynie w postaci niewielkich skupień, hydroksylborit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów rzadkich i mikrominerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi hydroksylboritu są jego biała barwa, ziemisty lub kredowaty wygląd, bardzo niska twardość (około 2 w skali Mohsa) oraz specyficzne środowisko występowania (skarny magnezowe). W warunkach polowych jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od innych białych, ziemistych minerałów wtórnych. Pewna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Hydroksylborit może być mylony z szaibelyitem, z którym często współwystępuje i który ma podobny wygląd oraz skład chemiczny. Odróżnienie tych dwóch minerałów wymaga analizy laboratoryjnej. Można go również pomylić z innymi białymi, miękkimi minerałami wtórnymi, takimi jak hydromagnezyt czy talk w formie ziemistej. Kluczową wskazówką diagnostyczną jest jego asocjacja z innymi boranami, np. ludwigitem. ## Formy kryształów Makroskopowo tworzy wyłącznie skupienia ziemiste, kredowate lub zbite. Pod mikroskopem ujawnia strukturę złożoną z bardzo małych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które często układają się w agregaty sferolityczne (kuliste) lub promieniste.
Środowisko geologiczne
## Geneza Hydroksylborit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach hydrotermalnych przeobrażeń skarnów magnezowych. Tworzy się w wyniku alteracji wcześniejszych, bezwodnych boranów magnezu, takich jak kotoit, w warunkach podwyższonej aktywności wody. Jest produktem procesów serpentynizacji skał ultrazasadowych bogatych w bor. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi boranami magnezu, takimi jak szaibelyit (często w bezpośrednich zrostach), ludwigit i kotoit. Towarzyszą mu również minerały skałotwórcze skarnów i serpentynitów, w tym serpentyn, magnetyt, brucyt, kalcyt i dolomit. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania hydroksylboritu, skąd pochodzą najlepiej poznane okazy, jest jego lokalizacja typowa - kopalnia złota i miedzi Suan w Korei Północnej. Jest to minerał bardzo rzadki, notowany tylko z kilku miejsc na świecie o podobnej geologii, m.in. z niektórych złóż boru na Syberii w Rosji.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Jako minerał występujący wyłącznie w formie mikrokrystalicznej, hydroksylborit jest ceniony głównie przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich gatunkach i mikrominerałach. O wartości okazu decyduje przede wszystkim pewność jego identyfikacji (potwierdzonej analitycznie), bogactwo skupienia na matrycy skalnej oraz obecność dobrze wykształconych minerałów towarzyszących. Najwyżej cenione są próbki pochodzące z lokalizacji typowej (kopalnia Suan). ## Popularne stanowiska Jedynym klasycznym i powszechnie znanym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Suan w Korei Północnej.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy hydroksylboritu są niezwykle delikatne i miękkie. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i innymi płynami. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na wilgoć i może ulec uszkodzeniu w kontakcie z wodą. Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich środków chemicznych, kwasów i detergentów. Chronić przed uderzeniami i zarysowaniem ze względu na bardzo niską twardość. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Przechowywać w suchym miejscu.