Hydroxylbastnäsite-(La)
Wzór chemiczny: La(CO<sub>3</sub>)(OH)
Hydroksylbastnäsyt-(La) to rzadki minerał lantanowców, tworzący drobne, heksagonalne kryształy i agregaty, blisko spokrewniony z bastnäsytem.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4
- Połysk
- Szklisty, Tłusty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 4.79
- Łupliwość
- Dobra wg {0001}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty do przeświecającego
- Układ krystaliczny
- Heksagonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja hydroksylbastnäsytu-(La) jest bardzo trudna bez zaawansowanych metod analitycznych (XRD, EDS/WDS). Wstępne rozpoznanie opiera się na środowisku występowania (alkaliczne pegmatyty, karbonatyty), pokroju kryształów (małe heksagonalne tabliczki) i współwystępujących minerałach (inne minerały ziem rzadkich). Reakcja z kwasem solnym (gwałtowne pienienie) jest cechą diagnostyczną dla węglanów, ale nie odróżnia go od innych minerałów z tej grupy. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi minerałami z grupy bastnäsytu, takimi jak bastnäsyt-(Ce), bastnäsyt-(La) czy hydroksylbastnäsyt-(Ce). Odróżnienie ich od siebie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej określającej dominujący pierwiastek ziem rzadkich oraz obecność grupy hydroksylowej. Wizualnie jest nie do odróżnienia od hydroksylbastnäsytu-(Nd). ## Formy kryształów Tworzy sześcioboczne (heksagonalne), tabliczkowe kryształy o niewielkich rozmiarach. Często występują w formie promienistych lub sferulitycznych (kulistych) agregatów, a także jako skupienia ziarniste.
Środowisko występowania
## Geneza Hydroksylbastnäsyt-(La) jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji pegmatytów nefelinowo-syenitowych oraz w karbonatytach. Tworzy się w środowisku zasobnym w pierwiastki ziem rzadkich, zwłaszcza lantan. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami ziem rzadkich. Typowe minerały towarzyszące to m.in. eudialit, lorenzenit, lamprofyllit, egiryn, mikroklin, nefelin, a także inne węglany REE jak bastnäsyt-(Ce) i ankylit-(Ce). ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału to m.in. masyw Burpala w Buriacji (Rosja), gdzie został odkryty. Znany jest również z kompleksu alkalicznego Ilimaussaq na Grenlandii, Mont Saint-Hilaire w Quebecu (Kanada) oraz z karbonatytów Bayan Obo w Chinach.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami, nawet jeśli są one niewielkie. Ważne jest ich zgrupowanie w estetyczne agregaty, na przykład rozety. Kontrastujące podłoże (matryca) z innego minerału, np. egirynu, znacznie podnosi atrakcyjność okazu. Czystość i brak uszkodzeń są kluczowe. ## Popularne stanowiska Okazy o najlepszej jakości, choć wciąż mikroskopijne, pochodzą z Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. Stanowisko typowe w Rosji (masyw Burpala) również dostarczyło dobrze zdefiniowanych okazów, które są ważne z naukowego punktu widzenia.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Zalecana jest najwyższa ostrożność. Najbezpieczniej jest używać sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jeśli konieczne jest czyszczenie na mokro, należy użyć wyłącznie wody destylowanej i bardzo miękkiego pędzelka, unikając mocnego tarcia. Okaz należy natychmiast dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na kwasy, które powodują jego gwałtowne pienienie się i rozkład. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami domowymi i kwasami. Nie należy go podgrzewać ani czyścić ultradźwiękami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i zanieczyszczeń chemicznych. Najlepiej trzymać je w zamykanych pudełkach klaserowych, aby chronić kruche kryształy przed uszkodzeniem mechanicznym i kurzem.