Hydroxykenoelsmoreite

Wzór chemiczny: (&#9744;,Pb<sup>2+</sup>)<sub>2</sub>(W<sup>6+</sup>,Fe<sup>3+</sup>,Al)<sub>2</sub>(O,OH)<sub>6</sub>(OH)

Hydroksykenoelsmoreit to rzadki minerał z grupy elsmoreitu, tlenek wolframu, ołowiu i żelaza, tworzący mikroskopijne, ośmiościenne kryształy.

## Charakterystyka Hydroksykenoelsmoreit jest bardzo rzadkim minerałem tlenkowym z grupy elsmoreitu, należącym do nadgrupy pirochloru. Występuje w postaci bardzo małych, zazwyczaj mikroskopijnych, ośmiościennych kryształów, których rozmiar rzadko przekracza 0,2 mm. Kryształy te często tworzą skupienia lub naloty. Ze względu na swój rozmiar, cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia specjalistycznego sprzętu, takiego jak mikroskop skaningowy (SEM). ## Właściwości fizyczne Kryształy hydroksykenoelsmoreitu wykazują połysk od żywicznego do diamentowego. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, ale obliczona gęstość wynosi około 6,75 g/cm³. Minerał jest kruchy. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy hydroksykenoelsmoreitu obejmują odcienie od jasnożółtego, przez żółtopomarańczowy, do brązowawego. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany przez D.E. Hibbsa i współpracowników w 2003 roku na podstawie materiału pochodzącego z kopalni Elsmore w Nowej Południowej Walii w Australii. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - dominacji grupy hydroksylowej (OH) - oraz do relacji z innymi minerałami z grupy elsmoreitu, w szczególności kenoelsmoreitem. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2002-040. ## Zastosowania Hydroksykenoelsmoreit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako bardzo rzadki i specyficzny członek nadgrupy pirochloru.

Właściwości

Połysk
Żywiczny do diamentowego
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
6.75
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja hydroksykenoelsmoreitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Charakterystyczne, mikroskopijne kryształy o pokroju ośmiościanu i żółtej barwie są pierwszą wskazówką, ale pewne rozpoznanie wymaga analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) w celu potwierdzenia obecności wolframu, ołowiu i żelaza oraz braku innych kluczowych pierwiastków. Dyfrakcja rentgenowska (XRD) jest konieczna do potwierdzenia struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Hydroksykenoelsmoreit można pomylić z innymi minerałami z grupy elsmoreitu (kenoelsmoreit, hydrokenoelsmoreit) oraz innymi wtórnymi minerałami wolframu i ołowiu o żółtej barwie, takimi jak raspiit, stolzyt czy mimetezyt. Odróżnienie od kenoelsmoreitu i hydrokenoelsmoreitu jest możliwe wyłącznie na podstawie precyzyjnej analizy składu chemicznego i struktury. Od pozostałych minerałów różni się pokrojem kryształów (ośmiościany) i specyficznym składem. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie drobne, dobrze wykształcone, równoosiowe kryształy o pokroju ośmiościanu {111}. Wielkość kryształów zazwyczaj nie przekracza 0,2 mm. Występują jako pojedyncze kryształy narosłe na skale macierzystej lub w formie skupień i nalotów.

Środowisko występowania

## Geneza Hydroksykenoelsmoreit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszcowych bogatych w wolfram (zazwyczaj z wolframitu) i ołów (z galeny). Tworzy się w warunkach niskotemperaturowych w wyniku oddziaływania wód powierzchniowych na pierwotne minerały rudne. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi strefy utleniania. W lokalizacji typowej (Elsmore, Australia) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, kenoelsmoreitu, ferberytu, arsenopirytu, galeny, piromorfitu i raspiitu. ## Lokalizacje Potwierdzone wystąpienia hydroksykenoelsmoreitu są ekstremalnie rzadkie. Poza lokalizacją typową w kopalni Elsmore w hrabstwie Gough, w Nowej Południowej Walii (Australia), został on zidentyfikowany w kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy) oraz w kopalni Carrock Fell w Kumbrii (Anglia).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu hydroksykenoelsmoreitu zależy przede wszystkim od obecności dobrze wykształconych, ostrych i wyraźnie widocznych pod powiększeniem kryształów. Najbardziej cenione są okazy, na których mikrokryształy są obfite, tworzą bogate skupienia i kontrastują barwnie z matrycą skalną. Intensywność i czystość żółtej lub pomarańczowej barwy również podnosi wartość estetyczną. Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, kluczowa jest jakość wykonanej mikrofotografii dołączonej do okazu. ## Popularne stanowiska Najbardziej znanym i klasycznym stanowiskiem, z którego pochodzą najlepsze okazy, jest lokalizacja typowa - kopalnia Elsmore w Australii. Okazy z kopalni Clara w Niemczech są również znane w kręgach kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach mikroskopowych ("micromounts").

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy hydroksykenoelsmoreitu praktycznie nie podlegają czyszczeniu. Wszelkie próby mechanicznego lub chemicznego czyszczenia mogą bezpowrotnie zniszczyć delikatne kryształy. Jeśli czyszczenie jest absolutnie konieczne, można ostrożnie użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnych cząstek kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Nie należy używać myjek ultradźwiękowych. Należy chronić okaz przed wstrząsami, uderzeniami i ścieraniem, które mogłyby oderwać mikrokryształy od podłoża. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wibracji. Najlepszym rozwiązaniem jest zamykane pudełko typu "micromount", które chroni próbkę przed uszkodzeniami mechanicznymi i zanieczyszczeniami. Ekspozycja na silne światło nie jest zalecana, chociaż nie ma konkretnych danych o jego wpływie na ten minerał.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej