Hydroxycalcioroméite
Wzór chemiczny: (Ca,Sb³⁺)₂(Sb⁵⁺,Ti⁴⁺)₂O₆(OH)
Hydroksykalcioromeit to rzadki minerał z grupy romeitu, będący tlenkiem wapnia i antymonu, ceniony za bursztynowożółte, ośmiościenne kryształy.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5.5
- Połysk
- Szklisty do żywicznego
- Rysa
- Jasnożółtobrązowa
- Gęstość
- 4.95
- Łupliwość
- {111}
- Przełam
- Muszlowy (podmuszlowy)
- Przezroczystość
- Przezroczysty,Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Izometryczny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną hydroksykalcioromeitu jest jego charakterystyczna forma kryształów - niemal zawsze są to regularne, ostre ośmiościany (oktaedry). Połączenie tej formy z bursztynowożółtą barwą, szklistym lub żywicznym połyskiem oraz wysoką gęstością jest bardzo sugestywne. Rysa ma barwę bladożółtobrązową. ## Odróżnianie od podobnych Hydroksykalcioromeit można pomylić z innymi minerałami z nadrzędnej grupy pirochloru, takimi jak mikrolit czy pirochlor, które również tworzą ośmiościenne kryształy. Odróżnienie często wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS/WDS). Od sfalerytu czy granatów (np. spessartynu) odróżnia go wyższa gęstość i specyficzne środowisko występowania. ## Formy kryształów Minerał ten krystalizuje w układzie regularnym, tworząc niemal wyłącznie kryształy o pokroju ośmiościanu (oktaedru). Kryształy są zazwyczaj niewielkie, rzadko przekraczają kilka milimetrów, ale często są dobrze wykształcone z gładkimi, lśniącymi ścianami.
Środowisko występowania
## Geneza Hydroksykalcioromeit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego lub metamorficznego. Powstaje w zmienionych skałach manganowych oraz w żyłach kalcytowych przecinających złoża rud manganu. Może również występować w strefach utleniania złóż kruszców. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami tlenkowymi i krzemianami. W lokalizacji typowej (Tripuí w Brazylii) znajdowano go w towarzystwie hematytu, magnetytu, kwarcu, flogopitu, a także innych minerałów z grupy pirochloru. W innych lokalizacjach może występować z braunitem, hausmanitem, rodochrozytem i kalcytem. ## Lokalizacje Najważniejszą i historyczną lokalizacją, skąd pochodzą najlepsze znane okazy, jest farma Três Cruzes w rejonie Tripuí (Ouro Preto, Minas Gerais) w Brazylii. Minerał ten był również notowany w kilku innych miejscach na świecie, m.in. w Långban w Szwecji, w kopalni Prabornaz w dolinie Aosty we Włoszech oraz w kopalni Fianel w Szwajcarii, jednak okazy z tych stanowisk są zazwyczaj mikroskopijnej wielkości.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy hydroksykalcioromeitu charakteryzują się ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o formie idealnego ośmiościanu. Ważna jest intensywna, bursztynowa lub złocistożółta barwa oraz wysoka przezroczystość. Pożądane są okazy, gdzie lśniące kryształy są atrakcyjnie osadzone na kontrastującej matrycy skalnej, np. na ciemnym hematycie. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami powyżej 5 mm są już uważane za wyjątkowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądanym i klasycznym stanowiskiem dla tego minerału jest jego lokalizacja typowa: Tripuí w stanie Minas Gerais w Brazylii. Okazy stamtąd, często opisywane pod historyczną nazwą "lewisyt", są standardem, do którego porównuje się inne znaleziska i osiągają najwyższe ceny na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, ale należy unikać długotrwałego moczenia. Nie zaleca się stosowania myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na silne kwasy i zasady, które mogą uszkodzić jego powierzchnię. Należy chronić go przed gwałtownymi zmianami temperatury oraz bezpośrednim, długotrwałym działaniem światła słonecznego, które teoretycznie może wpłynąć na jego barwę. Należy unikać uderzeń i zarysowań ze względu na jego umiarkowaną twardość. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy hydroksykalcioromeitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby uniknąć kontaktu z twardszymi minerałami. Do ekspozycji zaleca się zamykane gabloty, które chronią przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi.