Hydroxycalciomicrolite

Wzór chemiczny: Ca<sub>1.5</sub>Ta<sup>5+</sup><sub>2</sub>O<sub>6</sub>(OH)

Hydroksykalciomikrolit to rzadki minerał z grupy mikrolitu, będący tlenkiem tantalu i wapnia, znajdowany w postaci niewielkich, ośmiościennych kryształów.

## Charakterystyka Hydroksykalciomikrolit jest minerałem należącym do grupy mikrolitu w ramach nadgrupy pirochloru. Występuje w formie bardzo małych, dobrze wykształconych, ośmiościennych kryształów, których rozmiar rzadko przekracza 1 mm. Kryształy są zazwyczaj izometryczne i mają charakterystyczny, ostry zarys. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się szklistym, a na powierzchniach przełamu tłustym lub żywicznym połyskiem. Jest kruchy, a jego twardość w skali Mohsa wynosi około 5. Gęstość jest wysoka, co jest typowe dla minerałów zawierających tantal, i wynosi około 5.3 g/cm³. ## Barwy i odmiany Hydroksykalciomikrolit jest zazwyczaj bezbarwny, biały, bladożółty lub jasnobrązowy. Nie wyróżnia się jego specyficznych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - wskazuje na dominację grupy hydroksylowej (OH), wapnia (calcio) oraz przynależność do grupy mikrolitu. Został formalnie opisany i uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2013 roku, a jego odkrycie jest związane z badaniami nad minerałami z nadgrupy pirochloru. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, hydroksykalciomikrolit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla specjalistów gromadzących minerały systematyczne lub mikrominerały.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty do żywicznego
Rysa
Biała
Gęstość
5.3
Łupliwość
Niedoskonała wg {111}
Przełam
Muszlowy do nierównego
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja hydroksykalciomikrolitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu chemicznego, zwłaszcza stosunku wapnia do tantalu i obecności grupy hydroksylowej. Charakterystyczny ośmiościenny pokrój kryształów jest wskazówką, ale nie cechą wystarczającą do identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten jest wizualnie nieodróżnialny od innych członków grupy mikrolitu, takich jak fluorokalcjomikrolit, oksykalcjomikrolit czy sam mikrolit. Wszystkie tworzą podobne, izometryczne kryształy o zbliżonych barwach. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie szczegółowej analizy chemicznej. ## Formy kryształów Hydroksykalciomikrolit krystalizuje w układzie regularnym, tworząc niemal wyłącznie kryształy o pokroju ośmiościanu {111}. Kryształy są zazwyczaj pojedyncze, narosłe na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Hydroksykalciomikrolit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji granitowych pegmatytów, zwłaszcza tych o typie LCT (lit-cez-tantal). Powstaje w warunkach wzbogacenia w pierwiastki rzadkie, takie jak tantal, oraz w obecności wody, co umożliwia wbudowanie grup hydroksylowych w jego strukturę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla pegmatytów granitowych, takimi jak kwarc, albit, mikroklin, muskowit, lepidolit, a także z innymi minerałami tantalu i niobu, np. kolumbitem-(Mn), tantalitytem-(Mn) i innymi przedstawicielami grupy mikrolitu. ## Lokalizacje Najważniejszym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania hydroksykalciomikrolitu, będącym jednocześnie jego lokalizacją typową, jest pegmatyt Volta Grande w gminie Nazareno, w stanie Minas Gerais w Brazylii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów hydroksykalciomikrolitu zależy przede wszystkim od jakości i wielkości kryształów, co w tym przypadku oznacza okazy przekraczające 0.5 mm. Najbardziej cenione są ostre, dobrze wykształcone, nieuszkodzone ośmiościany o wyraźnym połysku, kontrastowo osadzone na matrycy skalnej. Przezroczystość i czystość kryształów również podnoszą ich wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem dobrze scharakteryzowanych okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa - pegmatyt Volta Grande w Brazylii. Okazy z tego miejsca są standardem dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, czyszczenie mechaniczne (np. szczoteczką) lub z użyciem płynów jest niewskazane i może prowadzić do uszkodzenia lub utraty kryształów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą reagować z minerałem. Należy również unikać ultradźwiękowych myjek, które mogą zniszczyć delikatne kryształy lub oderwać je od skały macierzystej. ## Przechowywanie Okazy hydroksykalciomikrolitu, jako mikrominerały, powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej