Hydroterskite

Wzór chemiczny: Na<sub>2</sub>Zr<sup>4+</sup>Si<sub>6</sub>O<sub>12</sub>(OH)<sub>6</sub>

Hydroterskit to rzadki krzemian cyrkonu i sodu, tworzący drobne, bezbarwne lub białe kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Hydroterskit jest uwodnionym krzemianem cyrkonu i sodu, należącym do grupy minerałów rzadkich. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste lub gwiaździste agregaty, a także rozetki i sferolity. Jest bezbarwny, biały lub szarawy, z przezroczystością od przezroczystego do przeświecającego. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 5 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i białą rysę. Jego gęstość wynosi około 2,82 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Historia i nazwa Hydroterskit został po raz pierwszy opisany w 2002 roku przez A.P. Chomiakowa i współpracowników. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - jest uwodnionym (hydro) odpowiednikiem terskitu, innego krzemianu cyrkonu. Nazwa terskit z kolei pochodzi od Wybrzeża Terskiego na Półwyspie Kolskim, gdzie został znaleziony.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.82
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja hydroterskitu w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów. W kolekcji można go rozpoznać po charakterystycznych, promienistych lub gwiaździstych agregatach drobnych, listewkowych kryształów o szklistym połysku. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - pegmatytach agpaitowych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi krzemianami cyrkonu, takimi jak terskit, elpidyt czy catapleiit. Od terskitu różni się obecnością wody w strukturze, co jest niemożliwe do stwierdzenia bez zaawansowanych badań. Od elpidytu i catapleiitu odróżnia go forma kryształów (tabliczkowe/listewkowe w promienistych agregatach) oraz układ krystalograficzny. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej (EDS) lub rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, o pokroju tabliczkowym lub listewkowym. Najczęściej tworzą promieniste, gwiaździste lub włókniste agregaty, a także sferolity i rozetki.

Środowisko występowania

## Geneza Hydroterskit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji silnie alkalicznych intruzji, zwłaszcza w pegmatytach agpaitowych. Powstaje w pustkach i szczelinach tych skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi. Najczęściej towarzyszą mu natrolit, elpidyt, catapleiit, terskit, egiryn, mikroklin, nefelin, lorenzenit oraz villiaumit. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i dobrze udokumentowane stanowiska występowania hydroterskitu na świecie znajdują się w ultraalkalicznych masywach na Półwyspie Kolskim w Rosji. Są to masywy Chibiny i Łowoziero (góra Alluaiw).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi lub gwiaździstymi agregatami na kontrastującej matrycy skalnej. Ważny jest brak uszkodzeń delikatnych kryształów oraz bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami. Ze względu na mały rozmiar kryształów, okazy nadające się do oglądania pod mikroskopem (tzw. mikromonty) są standardem. ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy pochodzące z góry Alluaiw w masywie Łowoziero na Półwyspie Kolskim w Rosji. Jest to jednocześnie miejsce typowe (type locality) dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy hydroterskitu należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mały rozmiar kryształów i ich delikatność, należy unikać kontaktu z wodą i szczoteczkami, które mogłyby uszkodzić agregaty. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, w tym kwasów i silnych zasad. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia, które mogą prowadzić do rozpadu delikatnych agregatów krystalicznych. Nie należy go podgrzewać ani poddawać czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach, z dala od źródeł wibracji.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej