Hydrocalumite

Wzór chemiczny: Ca<sub>4</sub>Al<sub>2</sub>(OH)<sub>12</sub>(Cl,CO<sub>3</sub>,OH)<sub>2</sub>·4H<sub>2</sub>O

Hydrokalumit to rzadki, uwodniony hydroksychlorek-węglan wapnia i glinu, tworzący miękkie, blaszkowate kryształy o perłowym połysku.

## Charakterystyka Hydrokalumit jest minerałem z grupy hydrotalkitu, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony hydroksychlorek-węglan wapnia i glinu. Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie heksagonalnym. Najczęściej występuje w postaci skupień blaszkowatych, łuskowych lub promienistych agregatów przypominających rozety. Okazy są zazwyczaj białe lub bezbarwne, z charakterystycznym perłowym połyskiem na powierzchniach łupliwości. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2.5, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest lekki, o gęstości w przybliżeniu 2.2 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, równolegle do podstawy kryształu, co powoduje jego łatwe rozdzielanie się na cienkie blaszki. Połysk jest perłowy na płaszczyznach łupliwości, a na innych powierzchniach woskowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Hydrokalumit jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego: "hydro" od obecności wody w strukturze, "cal" od wapnia (łac. *calx*) oraz "umit" od glinu (ang. *aluminium*). Został opisany po raz pierwszy w 1934 roku przez Cecila Edgara Tilleya na podstawie okazów znalezionych na wzgórzu Scawt Hill w hrabstwie Antrim w Irlandii Północnej. ## Zastosowania Hydrokalumit nie ma zastosowań przemysłowych. Jest jednak ważnym produktem fazowym powstającym podczas hydratacji cementu portlandzkiego, co czyni go przedmiotem badań w inżynierii materiałowej. Dla kolekcjonerów stanowi interesujący i rzadki minerał, zwłaszcza okazy z klasycznych lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Perłowy do woskowego
Rysa
Biała
Gęstość
2.21 - 2.26
Łupliwość
Doskonała według {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi hydrokalumitu są jego blaszkowaty lub łuskowy pokrój, biała barwa, perłowy połysk na powierzchniach łupliwości oraz bardzo niska twardość. Reaguje z kwasem solnym. Występowanie w paragenezie z innymi minerałami skał kontaktowo-metamorficznych lub w betonie jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Hydrokalumit bywa mylony z innymi białymi minerałami o pokroju blaszkowym. Można go odróżnić od: - **Brucytu**: ma podobną twardość, ale często tłusty lub woskowy połysk i inne środowisko powstawania. - **Gibbsytu**: jest od niego nieco twardszy (2.5-3.5 w skali Mohsa). - **Talku**: jest znacznie bardziej miękki (twardość 1) i w dotyku sprawia wrażenie mydlanego lub tłustego. Ostateczna identyfikacja często wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Kryształy są cienkotabliczkowe, o heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj tworzy agregaty blaszkowate, łuskowe, foliowane lub promieniste rozety. Rzadko występuje w postaci pojedynczych, dobrze wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Hydrokalumit jest minerałem wtórnym, powstającym w warunkach niskotemperurowego hydrotermalnego przeobrażenia skał bogatych w wapń, takich jak skarny i zmetamorfizowane wapienie. Jest również powszechnym, choć mikroskopijnym, składnikiem stwardniałego cementu i betonu, gdzie krystalizuje w wyniku reakcji hydratacji glinianów wapnia. ## Asocjacje mineralne W środowisku naturalnym współwystępuje z takimi minerałami jak ettringit, portlandyt, afwillit, larnit, kalcyt i aragonit. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska naturalnego występowania hydrokalumitu to Scawt Hill w Irlandii Północnej (lokalizacja typowa), Boisséjour we Francji, Ettringen i Hegau w Niemczech, Klöch w Austrii oraz Crestmore w Kalifornii, USA. Jako produkt sztuczny jest obecny w konstrukcjach betonowych na całym świecie.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami (rozetami) lub widocznymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami o heksagonalnym zarysie. Wysoko oceniana jest również parageneza z innymi rzadkimi minerałami ze znanych lokalizacji, zwłaszcza z typowego stanowiska w Scawt Hill. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jest to głównie minerał dla kolekcjonerów mikrominerałów. ## Popularne stanowiska Okazy ze Scawt Hill w Irlandii Północnej są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane. Ciekawymi znaleziskami mogą być również te z kopalni Crestmore w Kalifornii oraz z niemieckich lokalizacji wulkanicznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy hydrokalumitu są niezwykle delikatne i miękkie. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić lub zmienić strukturę minerału. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na wszelkie chemikalia, zwłaszcza kwasy, które go gwałtownie rozpuszczają. Należy chronić go przed wilgocią, wysoką temperaturą oraz bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. Ze względu na doskonałą łupliwość i niską twardość jest bardzo podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby chronić je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami fizycznymi. Nie należy go umieszczać w pobliżu twardszych minerałów, które mogłyby go zarysować.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej