Hydrobasaluminite

Wzór chemiczny: Al<sub>4</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)<sub>10</sub>·15H<sub>2</sub>O

Uwodniony zasadowy siarczan glinu, występujący w postaci białych, kruchych i ziemistych mas lub nalotów.

## Charakterystyka Hydrobasaluminit to uwodniony zasadowy siarczan glinu, tworzący najczęściej białe lub kremowobiałe, masywne skupienia o strukturze ziemistej lub porcelanowej. Rzadko przyjmuje formę drobnych nalotów lub niewielkich skupień o budowie nerkowatej. Ze względu na swoją drobnokrystaliczną naturę, nie tworzy makroskopowych, dobrze wykształconych kryształów. Jest minerałem bardzo miękkim i kruchym, a jego skupienia łatwo rozcierają się w palcach na proszek. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się bardzo niską twardością, wynoszącą około 1 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jego połysk jest matowy lub ziemisty, a sam minerał jest nieprzezroczysty. Gęstość jest niska i wynosi około 1,93 g/cm³. ## Barwy i odmiany Hydrobasaluminit występuje niemal wyłącznie w kolorze białym, czasami z odcieniem kremowym lub żółtawym, spowodowanym domieszkami. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1948 roku przez Gordona H. Bannistera i George'a F. Claringbulla. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - jest to bardziej uwodniona ("hydro") forma innego minerału, basaluminitu. Miejscem typowym (locus typicus) jest Lodge Gill w hrabstwie North Yorkshire w Anglii. ## Zastosowania Hydrobasaluminit nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach wtórnych lub minerałach z konkretnych lokalizacji.

Właściwości

Twardość Mohsa
1
Połysk
Dull
Rysa
White
Gęstość
1.93
Łupliwość
None
Przełam
Earthy
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi hydrobasaluminitu są jego biała barwa, ziemisty lub matowy wygląd, bardzo niska twardość (łatwo się ściera) oraz występowanie w postaci mas, skorup i nalotów. Ze względu na porowatą strukturę, może wykazywać tendencję do przylegania do języka. Zazwyczaj występuje w paragenezie z innymi minerałami wtórnymi. ## Odróżnianie od podobnych Jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od basaluminitu - wymaga to analizy rentgenowskiej (XRD) w celu określenia stopnia uwodnienia. Może być mylony z innymi białymi, ziemistymi minerałami, takimi jak kaolinit, allofan czy gips. Od gipsu odróżnia go znacznie niższa twardość. Kaolinit często jest bardziej "tłusty" w dotyku. ## Formy kryształów Kryształy hydrobasaluminitu mają postać mikroskopijnych listewek i są widoczne jedynie pod dużym powiększeniem. W skali makroskopowej minerał ten tworzy wyłącznie skupienia zbite, masywne, ziemiste, rzadziej nerkowate lub skorupowe.

Środowisko występowania

## Geneza Hydrobasaluminit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie wietrzenia skał bogatych w glin (np. łupków ilastych, glin) pod wpływem wód zasobnych w siarczany. Siarczany te często pochodzą z utleniania minerałów siarczkowych, głównie pirytu. Jest to minerał niskotemperaturowy, typowy dla środowisk przypowierzchniowych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami o podobnej genezie, takimi jak basaluminit, allofan, gibbsyt, a także gips, kwarc i różne minerały ilaste. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk występowania należą: Lodge Gill w North Yorkshire (Anglia, miejsce typowe), kopalnie węgla w okolicach Tatabánya (Węgry), a także niektóre lokalizacje w USA, m.in. w Pensylwanii i Utah.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Hydrobasaluminit nie jest minerałem cenionym za walory estetyczne w tradycyjnym rozumieniu. Jego wartość kolekcjonerska leży przede wszystkim w rzadkości, pochodzeniu ze znanej lub klasycznej lokalizacji oraz w wartości naukowej. Najwyżej cenione są okazy czyste, o możliwie dużej masie, pochodzące z miejsca typowego lub dobrze udokumentowanych stanowisk, często w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów są okazy z miejsca typowego w Lodge Gill w Anglii. Wartościowe naukowo są również materiały z Węgier i Stanów Zjednoczonych, które posłużyły do badań nad tym minerałem.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy hydrobasaluminitu są ekstremalnie wrażliwe na wodę i uszkodzenia mechaniczne. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie bardzo miękkiego, suchego pędzelka lub delikatnego przedmuchu sprężonym powietrzem z bezpiecznej odległości. Jakikolwiek kontakt z wodą jest niedopuszczalny. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, która może spowodować częściowe rozpuszczenie lub zmianę struktury minerału. Jest wrażliwy na kwasy i inne chemikalia. Jako minerał uwodniony, może ulec zmianom pod wpływem wysokiej temperatury. Ze względu na niską twardość, jest podatny na zarysowania i ścieranie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętym, szczelnym pojemniku (np. pudełku typu "micromount"), aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie działanie promieni słonecznych i gwałtowne zmiany temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej