Humboldtine
Wzór chemiczny: Fe²⁺(C₂)⁶⁺O₄·2H₂O
Humboldtyn to uwodniony szczawian żelaza(II), tworzący charakterystyczne, jedwabiste skupienia o intensywnie żółtej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1.5-2
- Barwa
- Yellow to amber-yellow; lemon-yellow
- Połysk
- Vitreous, Silky
- Rysa
- Pale yellow
- Gęstość
- 2.28
- Łupliwość
- On {110},perfect; on {100} and {010}, imperfect.
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną humboldtynu jest jego intensywna, cytrynowożółta barwa połączona z bardzo niską twardością (daje się zarysować paznokciem) oraz charakterystyczną formą występowania w postaci delikatnych, jedwabistych lub filcowatych skupień. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami siarczanowymi lub uranowymi o żółtej barwie. Od siarczanów (np. jarosytu) odróżnia go skrajnie niska twardość. Od minerałów uranu (np. autunitu, karnotytu) odróżnia go brak radioaktywności i odmienna geneza. Reakcja z kwasami również jest odmienna. ## Formy kryształów Kryształy, jeśli występują, są bardzo małe, pryzmatyczne lub igiełkowe. Zazwyczaj tworzy skupienia włókniste, promieniste, kuliste, a także ziemiste masy, naloty i cienkie skorupy.
Środowisko występowania
## Geneza Humboldtyn jest minerałem pochodzenia wtórnego. Powstaje w wyniku interakcji roztworów bogatych w kwas szczawiowy (pochodzący z rozkładu materii organicznej, np. węgla brunatnego, torfu) z minerałami żelaza, takimi jak piryt czy syderyt. Jest typowym minerałem stref utleniania złóż kruszców lub pokładów węgla. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z minerałami takimi jak melanteryt, gips, epsomit, syderyt, piryt, a także z węglem brunatnym (lignitem) i torfem. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk na świecie należą te w Czechach (okolice Mostu i Sokolova), Niemczech (Hesja, Saksonia), na Węgrzech (kopalnia Pécs-Vasas), we Włoszech (Toskania), w Kanadzie (Jukon) oraz w USA (Dakota Północna).
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, choćby niewielkimi, kryształami. Wysoko oceniane są również bogate, intensywnie wybarwione, jedwabiste skupienia włókniste pokrywające znaczną powierzchnię skały macierzystej. Kontrast z ciemną matrycą (np. węglem) podnosi atrakcyjność wizualną okazu. ## Popularne stanowiska Klasyczne i cenione okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w Czechach (np. kopalnia lignitu w Bílina) i Niemczech. Okazy z tych miejsc są uważane za wzorcowe dla tego gatunku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy humboldtynu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Należy czyścić je wyłącznie na sucho, używając bardzo miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą, a zwłaszcza z chemikaliami, jest wysoce niewskazany. ## Czego unikać Minerał ten jest wrażliwy na wilgoć i może ulegać dehydratacji w zbyt suchym środowisku. Należy unikać bezpośredniego światła słonecznego, które może powodować blaknięcie. Jest skrajnie wrażliwy na wszelkie kwasy i zasady. Ze względu na niską twardość, należy chronić go przed jakimkolwiek kontaktem fizycznym i wibracjami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (np. typu "membrane box" lub w pudełkach z watą), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wahaniami wilgotności. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł światła i ciepła.