Humberstonite

Wzór chemiczny: K<sub>3</sub>Na<sub>7</sub>Mg<sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>6</sub>(N<sup>5+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>2</sub>·6H<sub>2</sub>O

Humberstonit to rzadki, rozpuszczalny w wodzie, uwodniony siarczan i azotan potasu, sodu i magnezu, tworzący bezbarwne, tabliczkowe kryształy.

## Charakterystyka Humberstonit jest złożonym, uwodnionym minerałem z grupy siarczanów i azotanów. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które zazwyczaj są bezbarwne i przezroczyste. Kryształy często tworzą rozetowe lub promieniste skupienia. Ze względu na swoją rozpuszczalność w wodzie, jest minerałem nietrwałym w wilgotnym środowisku i wymaga szczególnej ochrony w kolekcjach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niską twardością, wynoszącą około 2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty. Jego gęstość jest niewielka, wynosi około 2.35 g/cm³. ## Barwy i odmiany Humberstonit jest zazwyczaj bezbarwny. Nie opisano jego barwnych odmian ani nazw handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w złożu saletry w Oficina Lautaro, niedaleko Antofagasty w Chile. Opisali go w 1967 roku George E. Ericksen, Joseph J. Fahey i M. E. Mrose. Nazwa honoruje Jamesa Thomasa Humberstone'a (1850-1939), angielskiego inżyniera chemii, który wniósł znaczący wkład w rozwój przemysłu azotanowego w Chile. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niestabilność, humberstonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach z grupy soli.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.35
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną humberstonitu jest jego rozpuszczalność w wodzie. W warunkach polowych można to sprawdzić, umieszczając mały fragment na języku - będzie miał słony, gorzki smak (choć nie jest to zalecana metoda). Charakterystyczny jest także tabliczkowy pokrój kryształów i występowanie w specyficznym środowisku geologicznym - na pustynnych złożach azotanów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi rozpuszczalnymi siarczanami i azotanami, takimi jak nitronatryt, niter (saletra potasowa) czy halit. Odróżnienie wymaga precyzyjnej analizy chemicznej (EDS/XRD), ponieważ cechy fizyczne są bardzo podobne. Humberstonit wyróżnia się jednak swoją złożoną formułą chemiczną zawierającą jednocześnie potas, sód i magnez. ## Formy kryształów Humberstonit tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie. Często występują one w formie promienistych lub rozetowych agregatów, a także jako powłoki i naskorupienia na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Humberstonit jest minerałem pochodzenia ewaporatowego. Powstaje w ekstremalnie suchych, pustynnych warunkach klimatycznych w wyniku odparowania wód bogatych w azotany i siarczany. Tworzy się jako produkt wtórny w wierzchnich warstwach złóż saletry (tzw. caliche). ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami ewaporatowymi, typowymi dla chilijskich złóż azotanów. Najczęściej towarzyszą mu nitronatryt, niter, blödit, halit, darapskit oraz glauberit. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska tego minerału znajdują się na pustyni Atakama w Chile, szczególnie w regionie Antofagasta. Znany jest z historycznych kopalni saletry, takich jak Oficina Lautaro (miejsce typowe), Oficina Pedro de Valdivia, Oficina Maria Elena i Oficina Pampa Blanca.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy humberstonitu to te z dobrze wykształconymi, ostrymi, przezroczystymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe lub promieniste agregaty. Ważny jest brak uszkodzeń mechanicznych oraz minimalna ilość zrostów z innymi minerałami, które mogłyby zaburzać przejrzystość kompozycji. Kontrast z ciemniejszą skałą macierzystą również podnosi atrakcyjność okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z klasycznych, historycznych lokalizacji w regionie Antofagasta w Chile, takich jak Oficina Lautaro i Oficina Pedro de Valdivia. Materiał z tych miejsc jest uważany za wzorcowy dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można użyć bardzo ostrożnie miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, która może spowodować rozpuszczenie lub uszkodzenie kryształów. Trzymać z dala od chemikaliów. Jest to minerał bardzo delikatny i kruchy. ## Przechowywanie Okazy humberstonitu muszą być przechowywane w suchym środowisku. Najlepszym rozwiązaniem jest szczelny, przezroczysty pojemnik (tzw. "perky box") z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Należy unikać gwałtownych zmian temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej