Hughesite

Wzór chemiczny: Na₃Al[V⁵⁺₁₀O₂₈]·₂₂H₂O

Hughesyt to bardzo rzadki, rozpuszczalny w wodzie wanadan sodu i glinu, tworzący skupienia mikroskopijnych, listewkowych kryształów o intensywnie pomarańczowej barwie.

## Charakterystyka Hughesyt jest uwodnionym wanadanem sodu i glinu, należącym do grupy pascoitu. Występuje w postaci skupień i naskorupień złożonych z bardzo małych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Minerał ten charakteryzuje się intensywną, pomarańczową barwą i szklistym połyskiem. Ze względu na swoją rozpuszczalność w wodzie, jest nietrwały w wilgotnym środowisku. ## Właściwości fizyczne Kryształy hughesytu są bardzo małe i kruche. Minerał wykazuje twardość około 1.5 w skali Mohsa, co czyni go niezwykle miękkim. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość obliczona wynosi około 2.31 g/cm³. ## Barwy i odmiany Hughesyt występuje w jednolitym, charakterystycznym, jaskrawopomarańczowym kolorze. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty na obszarze kopalni uranu i wanadu West Sunday w hrabstwie San Miguel w stanie Kolorado (USA). Został opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2009 roku. Jego nazwa honoruje amerykańskiego krystalografa i mineraloga Johna M. Hughesa (ur. 1952) z Uniwersytetu Vermont, za jego wkład w badania minerałów z grupy wanadanów. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i niestabilność, hughesyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1
Barwa: Orange to golden orange
Połysk: Vitreous
Rysa: Yellow
Gęstość: 2.29
Łupliwość: One good direction of cleavage parallel to (001)
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi hughesytu są jego jaskrawopomarańczowa barwa, występowanie w formie drobnych, listewkowych kryształów tworzących naskorupienia oraz rozpuszczalność w wodzie. Reakcja na wodę jest kluczową cechą diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Hughesyt można pomylić z innymi wtórnymi minerałami wanadu o podobnej barwie, takimi jak pascoit czy lasalit. Pascoit krystalizuje w układzie jednoskośnym i ma nieco inny skład chemiczny. Lasalit również jest jednoskośny i rozpuszczalny w wodzie, ale różni się od hughesytu proporcjami sodu i wanadu. Ostateczne rozróżnienie tych minerałów wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Hughesyt tworzy bardzo małe, spłaszczone, listewkowe kryształy, wydłużone wzdłuż jednej osi. Kryształy te zazwyczaj występują w promienistych lub bezładnych skupieniach, a także w formie cienkich naskorupień na skale macierzystej (najczęściej na piaskowcu).

Środowisko występowania

## Geneza Hughesyt jest wtórnym minerałem wanadu, który powstaje w strefie utleniania złóż uranowo-wanadowych zlokalizowanych w piaskowcach. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów wanadu (np. montroseitu) w warunkach pustynnych, przy niskiej wilgotności. Jego powstawanie jest związane z działalnością wód gruntowych bogatych w rozpuszczone wanadany. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi wanadanami. W lokalizacji typowej (kopalnia West Sunday) znaleziono go w towarzystwie takich minerałów jak: pascoit, lasalit, sherwoodyt, a także gips i kwarc. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania hughesytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia West Sunday, położona w dystrykcie Slick Rock, w hrabstwie San Miguel, w stanie Kolorado, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów hughesytu ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki naskorupienia. Najbardziej cenione są okazy z gęstymi, rozległymi skupieniami intensywnie wybarwionych, pomarańczowych kryształów, które wyraźnie kontrastują z jasnym piaskowcem macierzystym. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, pojedyncze, dobrze uformowane kryształy nie są głównym kryterium oceny. Liczy się ogólny efekt wizualny i pokrycie powierzchni skały. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie - kopalni West Sunday w Kolorado, USA. Jest to jedyne stanowisko, z którego pozyskano ten minerał, co czyni je niezwykle ważnym dla kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich gatunkach lub minerałach systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno go czyścić na mokro. Jakikolwiek kontakt z wodą, nawet destylowaną, zniszczy okaz. Czyszczenie można przeprowadzić wyłącznie na sucho, używając sprężonego powietrza do zdmuchnięcia kurzu. Należy zachować przy tym szczególną ostrożność ze względu na kruchość kryształów. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i innymi płynami. Minerał jest wrażliwy na wilgoć w powietrzu, która może prowadzić do jego powolnej degradacji. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, która może spowodować utratę wody krystalizacyjnej i zmianę struktury. Unikać wibracji i uderzeń. ## Przechowywanie Okazy hughesytu muszą być przechowywane w suchym środowisku. Najlepszym rozwiązaniem jest szczelny pojemnik (tzw. "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć, np. żelu krzemionkowego. Powinien być przechowywany w stabilnej temperaturze, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.