Hügelite

Wzór chemiczny: Pb²⁺₂(U⁶⁺O₂)₃(As⁵⁺O₄)₂O₂·₅H₂O

Hügelit to rzadki, radioaktywny arsenian uranylu i ołowiu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o pomarańczowożółtej do brązowej barwie.

## Charakterystyka Hügelit jest rzadkim minerałem wtórnym z grupy fosfuranyitu, należącym do gromady arsenianów. Chemicznie jest to uwodniony arsenian uranylu i ołowiu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które często tworzą rozetowe lub promieniste skupienia i naskorupienia. Jego kryształy są zazwyczaj zbyt małe, aby można je było obserwować gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niewielką twardością, wynoszącą 2-3 w skali Mohsa, co czyni go bardzo kruchym. Ma stosunkowo dużą gęstość, około 5,1 g/cm³, wynikającą z obecności ołowiu i uranu. Połysk opisywany jest jako szklisty do tłustego. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Typowe barwy hügelitu obejmują odcienie od pomarańczowożółtego, przez żółtobrązowy, aż po brązowy. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje barona Karla (lub Carla) von Hügela (1795-1870), austriackiego dyplomatę, podróżnika i przyrodnika. Hügelit został po raz pierwszy opisany na podstawie okazów pochodzących z kopalni Michael w Weiler (Badenia-Wirtembergia, Niemcy). ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i radioaktywność, hügelit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranowych i rzadkich gatunkach mineralogicznych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-3
Połysk: Szklisty do tłustego
Rysa: Jasnożółta
Gęstość: 5.1
Łupliwość: Dobra na {100} Prawdopodobna na {110}
Przełam: Muszlowy
Przezroczystość: Przezroczysty,Prześwitujący
Układ krystaliczny: Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi hügelitu są jego pomarańczowożółta do brązowej barwy, występowanie w formie drobnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozetowe agregaty oraz silna radioaktywność. Identyfikacja wymaga najczęściej zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Hügelit można pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o podobnej barwie i formie występowania, takimi jak dewindtyt, fosfuranylit czy dumontyt. Pewne odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie analizy chemicznej, która wykaże jednoczesną obecność ołowiu, uranu i arsenu. ## Formy kryształów Kryształy hügelitu są tabliczkowe lub listewkowe, wydłużone i spłaszczone. Zazwyczaj występują w postaci promienistych lub rozetowych skupień, a także jako cienkie naskorupienia na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Hügelit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających uraninit oraz minerały ołowiu i arsenu. Tworzy się w wyniku działania wód powierzchniowych na pierwotne minerały w warunkach tlenowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu. W lokalizacji typowej (kopalnia Michael w Niemczech) znaleziono go w towarzystwie m.in. zeunerytu, uranofanu, kasolitu, wulfenitu i mimetazytu. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznym miejscem występowania hügelitu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Michael w Weiler, Seelbach, w niemieckim Schwarzwaldzie. Jest to bardzo rzadki minerał, notowany tylko z kilku miejsc na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejsza jest intensywność i atrakcyjność barwy okazu oraz bogactwo i wykształcenie kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi agregatami krystalicznymi, kontrastującymi z barwą skały macierzystej. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy są często oceniane pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem wartościowych kolekcjonersko okazów hügelitu jest jego lokalizacja typowa w kopalni Michael w Niemczech. Okazy z tego miejsca są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy hügelitu są niezwykle delikatne i kruche. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości, aby usunąć luźny kurz. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Hügelit jest minerałem radioaktywnym i należy obchodzić się z nim z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności. Należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Minerał jest bardzo miękki i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, wstrząsy i zarysowania. Należy chronić go przed wilgocią i chemikaliami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, wyraźnie oznakowanych pojemnikach (np. typu "perky box"), z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu przez promieniowanie. Przechowywać w suchym miejscu, z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, aby zminimalizować ekspozycję na promieniowanie.