Huanghoite-(Ce)

Wzór chemiczny: BaCe<sup>3+</sup>(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>F

Rzadki minerał z grupy węglanów, fluorowęglan baru i ceru, tworzący tabliczkowe lub piramidalne kryształy o żółtawym zabarwieniu.

## Charakterystyka Huanghoit-(Ce) jest rzadkim minerałem z gromady węglanów, należącym do grupy synchisytu. Chemicznie jest to fluorowęglan baru i ceru. Tworzy dobrze wykształcone, najczęściej niewielkie kryształy o pokroju tabliczkowym z heksagonalnym zarysem, a także w formie ostrych piramid lub romboedrów. Kryształy często występują w postaci płytek, rozet lub agregatów o równoległym ułożeniu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 4,5-5 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo miękkim. Ma połysk szklisty, na niektórych powierzchniach przechodzący w tłusty. Jest przezroczysty do przeświecającego. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie, co sprawia, że jest kruchy i wrażliwy na uderzenia. Jego gęstość jest stosunkowo wysoka i wynosi od 4,42 do 4,58 g/cm³. ## Barwy i odmiany Huanghoit-(Ce) występuje w różnych odcieniach żółci - od bladożółtego, przez miodowożółty, aż po żółtawobrązowy. Spotykane są również okazy bezbarwne, brązowe, a nawet bladozielone. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od dorzecza rzeki Huang He (Żółtej Rzeki) w Mongolii Wewnętrznej w Chinach, gdzie znajduje się jego lokalizacja typowa - złoże Bayan Obo. Został opisany po raz pierwszy w 1961 roku przez rosyjskiego mineraloga Jewgienija Iwanowicza Siemionowa oraz chińskiego mineraloga Chang Pao-Kwei. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, huanghoit-(Ce) nie ma zastosowań przemysłowych. Stanowi natomiast obiekt zainteresowania naukowego i jest cenionym minerałem kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5-5
Połysk
Vitreous to greasy
Rysa
White
Gęstość
4.42-4.58
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przełam
Conchoidal to uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami pomocnymi w identyfikacji są: charakterystyczny pokrój kryształów (sześciokątne tabliczki, ostre piramidy), typowe żółtawe zabarwienie, szklisty lub lekko tłusty połysk oraz stosunkowo wysoka gęstość. Kluczowe znaczenie ma środowisko występowania - jest niemal wyłącznie spotykany w karbonatytach i skałach alkalicznych. ## Odróżnianie od podobnych Huanghoit-(Ce) jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od innych rzadkich fluorowęglanów REE, takich jak bastnäsyt-(Ce), parysyt-(Ce) czy synchisyt-(Ce), z którymi często współwystępuje. Jest on członkiem grupy synchisytu z dominującym barem. Pewna identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, jak spektroskopia EDS lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). Od bastnäsytu odróżnia go nieco wyższa gęstość. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy cienkie do grubych kryształy tabliczkowe o heksagonalnym zarysie. Występuje także w postaci stromych, ostrosłupowych kryształów piramidalnych i romboedrycznych. Kryształy mogą tworzyć wachlarzowate lub rozetowe agregaty, a także narastać na sobie w sposób równoległy.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał pochodzenia hydrotermalnego, związany genetycznie z intruzjami skał alkalicznych i karbonatytów. Powstaje jako późny minerał akcesoryjny w żyłach kalcytowych lub dolomitowych przecinających te skały. ## Asocjacje mineralne Huanghoit-(Ce) często współwystępuje z innymi minerałami ziem rzadkich oraz minerałami typowymi dla karbonatytów. Do jego najczęstszych asocjacji należą: egiryn, riebeckit, magnetyt, baryt, fluoryt, kalcyt, dolomit, a także inne fluorowęglany REE jak bastnäsyt-(Ce), parysyt-(Ce) i cebaite-(Ce). ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest ogromne złoże rud żelaza i ziem rzadkich Bayan Obo w Mongolii Wewnętrznej (Chiny). Znaczące okazy pochodzą również ze słynnej lokalizacji Mont Saint-Hilaire w Quebecu (Kanada). Inne notowane wystąpienia to m.in. masywy alkaliczne Półwyspu Kolskiego (Rosja), kompleks Amba Dongar (Indie) oraz złoże Mountain Pass w Kalifornii (USA).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami. Wartość podnosi intensywna, miodowożółta barwa, przezroczystość oraz wielkość kryształów. Atrakcyjność okazu zwiększa również jego umiejscowienie na kontrastującej matrycy skalnej lub współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami, np. parysytem czy bastnäsytem. ## Popularne stanowiska Za źródło najlepszych na świecie okazów kolekcjonerskich uważa się złoże Bayan Obo w Chinach oraz kamieniołomy w masywie Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. Okazy z tych lokalizacji osiągają najwyższe ceny i są najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka i wody destylowanej. Ze względu na doskonałą łupliwość, należy unikać myjek ultradźwiękowych i silnego strumienia wody, które mogłyby spowodować rozwarstwienie lub pęknięcie kryształów. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów, z którymi gwałtownie reaguje. Należy chronić go przed uderzeniami i naciskiem mechanicznym z powodu kruchości i łupliwości. Unikać kontaktu z silnymi środkami chemicznymi i gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Aby zapobiec zarysowaniom i uszkodzeniom mechanicznym, okazy huanghoitu-(Ce) najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub klaserach. Podczas ekspozycji należy zapewnić im stabilne podłoże i ochronę przed kurzem oraz bezpośrednim kontaktem z twardszymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej