Howieite

Wzór chemiczny: Na(Fe<sup>2+</sup>,Fe<sup>3+</sup>,Al,Mg)<sub>12</sub>(Si<sub>6</sub>O<sub>17</sub>)<sub>2</sub>(O,OH)<sub>10</sub>

Howieit to rzadki, niemal czarny krzemian sodu, żelaza i manganu, tworzący pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Howieit jest złożonym krzemianem łańcuchowym z grupy inokrzemianów, należącym do rzadkich minerałów skałotwórczych. Tworzy wydłużone, pryzmatyczne lub listewkowe kryształy, często zebrane w promieniste lub włókniste agregaty. Jego barwa jest niemal czarna, z subtelnymi odcieniami ciemnozielonymi, ciemnobrązowymi lub szarymi, widocznymi zwłaszcza na cienkich krawędziach. Minerał ten jest nieprzezroczysty, a na świeżych powierzchniach przełamu wykazuje silny, szklisty połysk. ## Właściwości fizyczne Howieit charakteryzuje się twardością w zakresie 5-6 w skali Mohsa, co czyni go minerałem stosunkowo twardym. Jego gęstość jest znaczna i wynosi około 3.38 g/cm³. Posiada doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co jest widoczne w postaci płaskich, błyszczących powierzchni na kryształach. Połysk jest typowo szklisty, a na powierzchniach łupliwości może być zbliżony do perłowego. ## Barwy i odmiany Dominującą barwą howieitu jest czerń. W zależności od domieszek i warunków krystalizacji może przybierać odcienie od ciemnozielonego, przez ciemnobrązowy, aż po czarny. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1964 roku i opisany w 1965 przez zespół mineralogów: S. O. Agrella, M. G. Bowna i E. J. McKie. Nazwa "howieit" została nadana na cześć Roberta Andrew Howie (1923–2012), brytyjskiego mineraloga i petrografa, współautora fundamentalnego dzieła "Rock-Forming Minerals". ## Zastosowania Howieit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie ogranicza się do sfery naukowej jako wskaźnik specyficznych warunków metamorfizmu oraz do zainteresowań kolekcjonerskich ze względu na rzadkość występowania i atrakcyjne, błyszczące agregaty.

Właściwości

Twardość Mohsa
5-6
Połysk
Vitreous
Rysa
Grey to greenish-grey
Gęstość
3.38
Łupliwość
Perfect on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque, Translucent in thin splinters
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Howieit można rozpoznać po jego niemal czarnej barwie, silnym szklistym połysku oraz charakterystycznych, wydłużonych kryształach tworzących promieniste agregaty. Kluczową cechą jest doskonała łupliwość w jednym kierunku, widoczna jako płaskie, lustrzane powierzchnie. Minerał jest stosunkowo twardy i ciężki. ## Odróżnianie od podobnych Howieit bywa mylony z czarnym turmalinem (schörlem), hornblendą lub egirynem. Od schörlu odróżnia go doskonała łupliwość (turmalin jej nie posiada) i często promienisty układ kryształów. Od hornblendy różni się silniejszym połyskiem i zazwyczaj ciemniejszą, bardziej jednolitą barwą. Egiryn tworzy podobne pryzmatyczne kryształy, ale rzadziej formuje promieniste agregaty i ma nieco inny odcień (często zielonkawoczarny). ## Formy kryształów Kryształy howieitu są wydłużone, pryzmatyczne, często o pokroju listewkowym lub igiełkowym. Zazwyczaj występują w postaci promienistych, gwiaździstych lub włóknistych skupień (agregatów). Rzadko spotyka się pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy.

Środowisko występowania

## Geneza Howieit jest minerałem charakterystycznym dla skał metamorficznych, które uległy przeobrażeniom w warunkach wysokiego ciśnienia i stosunkowo niskiej temperatury. Powstaje głównie w łupkach glaukofanowych (facja łupków błękitnych) oraz w niektórych gnejsach i żyłach kwarcowych przecinających te skały. Jego obecność wskazuje na specyficzne środowisko metamorfizmu subdukcyjnego. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla facji łupków błękitnych, takimi jak crossyt, riebeckit, stilpnomelan, deerit, kwarc, granat (almandyn-spessartyn), epidot, albit i pirokseny. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, z którego pochodzą najlepsze okazy howieitu, znajduje się w Laytonville Quarry w hrabstwie Mendocino w Kalifornii, USA. Inne potwierdzone lokalizacje to między innymi okolice St. Marcel w Dolinie Aosty we Włoszech oraz niektóre stanowiska w Japonii i na półwyspie Kiusiu.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy howieitu z Laytonville Quarry w Kalifornii. Idealny okaz powinien składać się z dobrze wykształconych, błyszczących, czarnych kryształów tworzących estetyczne, promieniste lub gwiaździste agregaty. Kontrast z jasną matrycą skalną (np. kwarcem) znacznie podnosi atrakcyjność wizualną. Wielkość agregatów i pojedynczych kryształów również ma znaczenie – im większe, tym cenniejsze. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądanym i znanym źródłem okazów kolekcjonerskich jest Laytonville Quarry w Kalifornii, USA. Okazy z tej lokalizacji są uważane za wzorcowe dla gatunku. Minerały z innych miejsc, jak Włochy czy Japonia, są znacznie rzadziej spotykane na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy howieitu należy czyścić bardzo ostrożnie. Najlepiej używać miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie silniejszych zabrudzeń można użyć sprężonego powietrza lub, w ostateczności, przemyć okaz szybko w wodzie destylowanej i natychmiast dokładnie osuszyć. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić kryształy wzdłuż płaszczyzn łupliwości. ## Czego unikać Howieit jest wrażliwy na działanie silnych kwasów i zasad. Należy unikać kontaktu z chemikaliami domowymi i laboratoryjnymi. Długotrwała ekspozycja na wilgoć może prowadzić do powolnego utleniania żelaza i matowienia powierzchni. Nie należy go podgrzewać ani narażać na nagłe zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy howieitu najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach lub gablotach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na doskonałą łupliwość, należy unikać umieszczania na nim innych minerałów i zabezpieczyć go przed uderzeniami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej