Howardevansite

Wzór chemiczny: NaCu<sup>2+</sup>Fe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(V<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>3</sub>

Howardevansyt to bardzo rzadki wanadan sodu, miedzi i żelaza, tworzący czarne, tabliczkowe kryształy w ekshalacjach wulkanicznych.

## Charakterystyka Howardevansyt jest minerałem o wzorze chemicznym NaCuFe₂(VO₄)₃. Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Występuje w formie nalotów i druz krystalicznych. Jest nieprzezroczysty, o czarnej barwie i submetalicznym połysku, co nadaje mu wygląd przypominający niektóre tlenki metali. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 3 w skali Mohsa, co czyni go stosunkowo miękkim. Jego gęstość obliczona na podstawie danych krystalograficznych wynosi 3.89 g/cm³. Posiada dobrą łupliwość w dwóch kierunkach. Jest kruchy, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Howardevansyt jest jednorodny pod względem barwy - występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału została nadana na cześć Howarda T. Evansa, Jr. (1920–2000), amerykańskiego krystalografa pracującego dla United States Geological Survey, w uznaniu jego fundamentalnego wkładu w badania krystalochemii minerałów wanadu. Minerał został po raz pierwszy opisany w 1988 roku przez J.M. Hughesa i C. Hadidiacosa. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w postaci mikroskopijnych kryształów, howardevansyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów (tzw. mikrominerałów).

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Submetallic
Rysa
Reddish-brown
Gęstość
3.89
Łupliwość
Good on {010} and {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi howardevansytu są jego czarna barwa, czerwonobrunatna rysa oraz submetaliczny połysk. Kluczowe dla identyfikacji jest jednak jego specyficzne środowisko występowania - jako produkt sublimacji w fumarolach wulkanicznych. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi, nieprzezroczystymi minerałami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak tenoryt czy hematyt. Tenoryt ma jednak czarną rysę, a hematyt, choć może mieć podobną, różni się pokrojem kryształów i często współwystępującymi minerałami. Pewna identyfikacja jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej tabliczkowe, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}, lub krótkopryzmatyczne. Zazwyczaj tworzą skupienia subrównoległych kryształów, rozetkowe agregaty lub druzy pokrywające powierzchnię skały.

Środowisko występowania

## Geneza Howardevansyt jest minerałem wtórnym, powstającym w bardzo specyficznych warunkach. Krystalizuje bezpośrednio z gazów wulkanicznych (sublimat) w wysokotemperaturowych fumarolach. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (wulkan Izalco) współwystępuje z takimi minerałami jak szczerbinait, stoiberyt, fingerit, ziesyt, bannermanit, tenardyt i euchloryna. Na wulkanie Tołbaczyk jego minerałami towarzyszącymi są m.in. langbeinit, hematyt, tenoryt i afthitalit. ## Lokalizacje Jest to minerał o bardzo ograniczonym występowaniu. Najważniejsze i potwierdzone stanowiska to: - Wulkan Izalco w departamencie Sonsonate, Salwador (lokalizacja typowa). - Fumarola Arsienatnaja na drugim stożku żużlowym północnego wyłomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce, Rosja.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich howardevansytu, będącego typowym mikrominerałem, ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najwyżej cenione są próbki z dobrze wykształconymi, ostrymi i nieuszkodzonymi kryształami. Ważna jest również obfitość minerału na matrycy skalnej oraz atrakcyjne wizualnie asocjacje z innymi rzadkimi minerałami fumarolicznymi. ## Popularne stanowiska Okazy dostępne na rynku kolekcjonerskim pochodzą niemal wyłącznie z wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z lokalizacji typowej w Salwadorze jest praktycznie niedostępny i ma głównie wartość historyczną.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy howardevansytu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Kontakt z wodą, a zwłaszcza z roztworami chemicznymi, może prowadzić do uszkodzenia lub zniszczenia minerału. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać mycia w wodzie, czyszczenia w myjkach ultradźwiękowych oraz kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest miękki i kruchy, dlatego wymaga ostrożnego obchodzenia się, aby uniknąć uszkodzeń mechanicznych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i zanieczyszczeń. Najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie ich w szczelnie zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem i uszkodzeniami fizycznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej