Horiite

Wzór chemiczny: Ba<sub>2</sub>Mn<sup>2+</sup><sub>2</sub>Mn<sup>2+</sup><sub>4</sub>Ti<sup>4+</sup><sub>2</sub>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)<sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>O<sub>2</sub>(OH)<sub>2</sub>

Horiit to bardzo rzadki minerał z grupy enigmatytu, znajdowany w Japonii, wyróżniający się złożonym składem chemicznym zawierającym bar, mangan, tytan, fosfor i krzem.

## Charakterystyka Horiit jest niezwykle rzadkim minerałem o bardzo złożonej budowie chemicznej, należącym do grupy enigmatytu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów, osiągających rozmiary do 0.3 mm, które tworzą skupienia lub występują jako pojedyncze ziarna w skale macierzystej. Jest czarny i nieprzezroczysty, z widocznym metalicznym połyskiem na powierzchniach kryształów. ## Właściwości fizyczne Kryształy horiitu wykazują twardość około 5.5 w skali Mohsa. Minerał charakteryzuje się metalicznym połyskiem i czarną rysą. Jest kruchy, a jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4.93 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednorodny pod względem barwy - występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Hidehiko Hori (ur. 1953), japońskiego mineraloga amatora, który odkrył ten minerał. Horiit został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2014 roku. Został opisany przez japoński zespół badaczy pod kierownictwem Satoshiego Matsubary. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, horiit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ani komercyjnego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
4.93
Łupliwość
Doskonała wzdłuż {001}
Przełam
Kruchy
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja horiitu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. Wizualnie jest to czarny, metalicznie połyskujący minerał występujący w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi, nieprzezroczystymi minerałami tytanu i manganu występującymi w podobnym środowisku, takimi jak pirofanit, ilmenit czy innelit. Pewne odróżnienie od tych minerałów wymaga specjalistycznej analizy chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Horiit tworzy bardzo małe, tabliczkowe kryształy o pokroju wydłużonym wzdłuż osi krystalograficznej. Kryształy te rzadko przekraczają 0.3 mm długości i często występują w formie nieregularnych skupień w skale.

Środowisko występowania

## Geneza Horiit powstaje w specyficznych warunkach metamorficznych. Został odkryty w złożach manganu poddanych metamorfizmowi kontaktowemu, w obrębie skał zbudowanych głównie z tefroitu, rodochrozytu i kwarcu. Jego powstanie jest związane z obecnością baru, tytanu i fosforu w środowisku formowania. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z tefroitem, rodochrozytem, kwarcem, galaksytem, pirofanitem, rodonitem, celsjanem, sonolitem, alleghanyitem, alabandynem, piroksmangitem, spessartynem i apatytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania horiitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Kaso w prefekturze Tochigi, w regionie Kantō, na wyspie Honsiu w Japonii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu horiitu jest determinowana przede wszystkim przez bogactwo i widoczność mikrokryształów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy, na których kryształy, mimo mikroskopijnych rozmiarów, są dobrze wykształcone i tworzą wyraźne skupienia. Istotna jest również obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy horiitu pochodzą z jednego miejsca na świecie - kopalni Kaso w Japonii. Jest to jedyne źródło tego minerału, co czyni każdy okaz pochodzący stamtąd unikatowym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z horiitem, ze względu na mikroskopijny rozmiar i kruchość kryształów, nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia mogą prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia lub utraty minerału. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Niewskazane jest także czyszczenie ultradźwiękowe. Minerał należy chronić przed wstrząsami i uderzeniami, które mogłyby spowodować jego wykruszenie z matrycy skalnej. ## Przechowywanie Okazy z horiitem najlepiej przechowywać w oryginalnym, zamykanym pudełku typu "micromount", które chroni je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja na silne światło czy zmiany temperatury nie jest wskazana, choć brak szczegółowych badań na ten temat.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej