Honzaite

Wzór chemiczny: Ni<sup>2+</sup><sub>2</sub>[As<sup>5+</sup>O<sub>3</sub>(OH)]<sub>2</sub>(H<sub>2</sub>O)<sub>5</sub>

Honzaite to ekstremalnie rzadki, uwodniony arsenian niklu, tworzący mikroskopijne, zielone kryształy o pokroju listewkowym.

## Charakterystyka Honzaite jest uwodnionym arsenianem niklu, występującym w postaci niezwykle małych, listewkowych lub igiełkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Tworzy promieniste agregaty lub występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształy. Jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania kruszców niklu i arsenu. ## Właściwości fizyczne Kryształy honzaite są przezroczyste i wykazują szklisty połysk. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, nie została precyzyjnie zmierzona, a jedynie obliczona na podstawie danych krystalograficznych. Minerał jest kruchy. ## Barwy i odmiany Honzaite ma charakterystyczną, jasnozieloną do szmaragdowozielonej barwę, typową dla uwodnionych minerałów niklu. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2023 roku pod numerem IMA2023-033. Nazwa honoruje profesora Jana "Honza" Plášila (ur. 1981), czeskiego mineraloga i krystalografa z Instytutu Fizyki Czeskiej Akademii Nauk, za jego wkład w mineralogię uranu i pierwiastków pokrewnych. Został odkryty na hałdzie dawnej kopalni uranu Rovnost I w Jáchymovie w Czechach. ## Zastosowania Honzaite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Light green
Gęstość
3.45
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Brittle
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja honzaite jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana, dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie, w terenie lub w kolekcji, jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od innych wtórnych, zielonych arsenianów niklu bez specjalistycznego sprzętu. Jego charakterystyczna jasnozielona barwa i występowanie w asocjacji z innymi minerałami niklu i arsenu są wskazówką diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi zielonymi, wtórnymi arsenianami, takimi jak annabergit, gersdorffit czy erytryn (odmiana niklowa). Odróżnienie wymaga analizy krystalograficznej i chemicznej, ponieważ honzaite ma unikalną strukturę krystaliczną i skład chemiczny. ## Formy kryształów Honzaite tworzy bardzo małe, listewkowe lub igiełkowe kryształy, często zgrupowane w promieniste lub chaotyczne agregaty. Kryształy są wydłużone wzdłuż osi [100].

Środowisko występowania

## Geneza Honzaite jest minerałem wtórnym, który krystalizuje w warunkach niskotemperaturowych w strefach utleniania złóż kruszcowych. Powstaje w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów zawierających nikiel i arsen, takich jak skutterudyt czy nickelskutterudyt, w obecności wody. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (Jáchymov, Czechy) współwystępuje z kwarcem, farmakolitem, erytrynem, annabergitem, gersdorffitem, nickelskutterudytem, metanováčekitem i innymi, rzadkimi arsenianami. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania honzaite na świecie jest jego lokalizacja typowa: hałdy kopalni Rovnost I w Jáchymovie, region Karlowe Wary, Czechy.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, wartość kolekcjonerska honzaite zależy od bogactwa agregatów, intensywności i czystości zielonej barwy oraz estetyki rozmieszczenia na skale macierzystej (matriksie). Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi grupami kryształów, kontrastującymi z kwarcem. Kluczowa jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Jáchymovie w Czechach. Materiał pochodzi z historycznych hałd górniczych, a jego pozyskanie jest bardzo ograniczone.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na ekstremalną delikatność i reaktywność, należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą, roztworami chemicznymi czy narzędziami mechanicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wysoką wilgotnością, które mogą prowadzić do rozpuszczenia lub chemicznej zmiany minerału. Należy chronić go przed kwasami, detergentami i ultradźwiękami. Jest wrażliwy na podwyższoną temperaturę. ## Przechowywanie Okazy honzaite muszą być przechowywane w szczelnych, suchych pojemnikach (tzw. micro-mount boxach) z dala od źródeł wilgoci i bezpośredniego światła słonecznego. Zaleca się przechowywanie w stabilnych warunkach temperaturowych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej