Hongshiite
Wzór chemiczny: PtCu
Hongshiit to rzadki, naturalnie występujący stop platyny i miedzi, tworzący drobne, metaliczne ziarna o srebrzystobiałej barwie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 4-5
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Gęstość
- 15.36
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Regularny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja hongshiitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. Wstępne rozpoznanie w wypolerowanych zgładach kruszcowych pod mikroskopem opiera się na jego srebrzystobiałej barwie z różowawym odcieniem, metalicznym połysku i współwystępowaniu z innymi minerałami platynowców. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej) w celu ustalenia składu PtCu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi jasnymi minerałami z grupy platyny, takimi jak platyna rodzima, sperrylit czy izoferroplatyna. Rozróżnienie opiera się wyłącznie na analizie składu chemicznego. Wizualnie są one praktycznie niemożliwe do odróżnienia, zwłaszcza w postaci drobnych ziaren. ## Formy kryształów Hongshiit krystalizuje w układzie regularnym, jednak prawie nigdy nie tworzy wykształconych kryształów. Obserwuje się go wyłącznie w formie anhedralnych (niewykształconych), zaokrąglonych lub nieregularnych ziaren i skupień.
Środowisko występowania
## Geneza Minerał ten powstaje w złożach magmowych siarczków miedzi i niklu, związanych z ultrazasadowymi i zasadowymi skałami, takimi jak perydotyty, piroksenity czy noryty. Krystalizuje w późnych stadiach krzepnięcia magmy, w warunkach wysokiej temperatury, wraz z innymi minerałami z grupy platyny. ## Asocjacje mineralne Hongshiit często współwystępuje z innymi minerałami platynowców, takimi jak platyna rodzima, sperrylit (PtAs₂), cooperit (PtS), braggit ((Pt,Pd,Ni)S) oraz z siarczkami metali nieszlachetnych, głównie chalkopirytem (CuFeS₂), pentlandytem ((Fe,Ni)₉S₈) i pirotynem (Fe₁₋ₓS). ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska hongshiitu na świecie to m.in. jego miejsce typowe w kopalni Hongshi w prowincji Hebei w Chinach. Znajdowany jest również w kompleksie Bushveld w RPA, w złożach Sudbury w Kanadzie, w intruzji Dovyren w Rosji (Syberia) oraz w Finlandii.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości W przypadku hongshiitu, okazy kolekcjonerskie to zazwyczaj fragmenty skały macierzystej zawierające zidentyfikowane, choćby mikroskopijne, ziarna tego minerału. Najwyżej cenione są okazy z potwierdzonych analitycznie, bogatych asocjacji, gdzie hongshiit jest możliwy do zaobserwowania (choćby pod mikroskopem) i dobrze udokumentowany. Wielkość ziaren, nawet jeśli jest submilimetrowa, znacząco podnosi wartość okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji dla minerałów z grupy platyny, takich jak kompleks Bushveld (RPA) czy Sudbury (Kanada), są najbardziej pożądane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów, obok okazów z miejsca typowego w Chinach.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy z hongshiitem, zazwyczaj w postaci mikroskopijnych ziaren w skale macierzystej, na ogół nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać metod mechanicznych i chemicznych. ## Czego unikać Jako stop metali szlachetnych, hongshiit jest chemicznie stabilny. Mimo to należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogłyby uszkodzić towarzyszące mu minerały. Nie wymaga specjalnej ochrony przed światłem czy wilgocią. ## Przechowywanie Okazy z hongshiitem, ze względu na ich mikroskopijny charakter, najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (micromount), odpowiednio oznaczonych. Chroni to delikatne ziarna przed zgubieniem i uszkodzeniem mechanicznym.