Holdenite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>6</sub>Zn<sup>2+</sup><sub>3</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(SiO<sub>4</sub>)(OH)<sub>8</sub>

Holdenit to rzadki arsenian i krzemian manganu oraz cynku, tworzący drobne, różowe do czerwonoróżowych kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Holdenit jest złożonym arsenianem i krzemianem manganu oraz cynku. Występuje w postaci drobnych, wydłużonych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Zazwyczaj tworzy promieniste agregaty lub rozety, a także występuje w formie skupień ziarnistych i mas wypełniających niewielkie szczeliny w skale macierzystej. Jego charakterystyczna barwa i forma występowania czynią go rozpoznawalnym, mimo niewielkich rozmiarów kryształów. ## Właściwości fizyczne Kryształy holdenitu wykazują szklisty połysk. Minerał jest przeświecający. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 4. Jest stosunkowo kruchy, o czym świadczy jego nierówny przełam. ## Barwy i odmiany Holdenit charakteryzuje się barwą od różowej do czerwonoróżowej, czasami z odcieniem fioletowym. Rysa jest bladoróżowa. Nie wyróżniono jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Franklin w hrabstwie Sussex, w stanie New Jersey (USA). Opisali go Charles Palache, Lawson H. Bauer i Harry Berman w 1927 roku. Nazwa holdenit została nadana na cześć Alberta Fairchilda Holdena (1866-1913), inżyniera górnictwa i zapalonego kolekcjonera minerałów, którego kolekcja stała się zaczątkiem zbiorów mineralogicznych Uniwersytetu Harvarda.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Szklisty
Rysa
Bladoróżowa
Gęstość
4.12
Łupliwość
Dobra wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami diagnostycznymi holdenitu są jego charakterystyczna różowa do czerwonoróżowej barwa, promieniste agregaty drobnych, wydłużonych kryształów oraz występowanie w asocjacji z minerałami z Franklin. Bladoróżowa rysa również jest pomocna w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Holdenit może być mylony z innymi różowymi minerałami z Franklin, takimi jak rodonit czy pirochroity. Odróżnia się od nich formą kryształów (wydłużone, w promienistych skupieniach), mniejszą twardością oraz specyficznym składem chemicznym, którego potwierdzenie wymaga zaawansowanych analiz. ## Formy kryształów Kryształy holdenitu są zazwyczaj wydłużone wzdłuż osi krystalograficznej a, często spłaszczone, o pokroju tabliczkowym. Tworzą charakterystyczne promieniste agregaty, rozety oraz skupienia włókniste lub igiełkowe. Występują również w formie mas ziarnistych.

Środowisko występowania

## Geneza Holdenit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstał w wyniku przeobrażenia zmetamorfizowanych złóż rud cynku i manganu. Występuje w żyłach kalcytowych przecinających rudy franklinitowo-willemitowe. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z wieloma innymi minerałami ze złoża Franklin, takimi jak willemit, franklinit, cynkit, kalcyt, a także rzadszymi gatunkami, jak flinkeit, allaktit, pirochroity, magnussonit i kotoit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i klasycznym miejscem występowania holdenitu na świecie jest kopalnia Franklin w hrabstwie Sussex, New Jersey, USA. Jest to tak zwana lokalizacja typowa (type locality) dla tego minerału.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej wartościowe okazy holdenitu to te, które posiadają dobrze wykształcone, widoczne gołym okiem kryształy o intensywnej, różowej barwie, tworzące estetyczne, promieniste agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, okazy z wyraźnymi, dużymi (powyżej kilku milimetrów) kryształami są wyjątkowo cenione. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów holdenitu jest historyczna kopalnia Franklin w New Jersey. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca i są materiałem ze starych zbiorów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na rzadkość i kruchość, czyszczenie mechaniczne nie jest zalecane. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Kontakt z wodą powinien być ograniczony do minimum. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z kwasami, które mogą uszkodzić minerał. Holdenit jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i wibracjami. Nie należy go podgrzewać ani poddawać czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy holdenitu najlepiej przechowywać w oryginalnej skale macierzystej, w zamykanych pudełkach kolekcjonerskich, które chronią przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na wilgotne środowisko.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej