Hodgesmithite

Wzór chemiczny: (Cu<sup>2+</sup>,Zn<sup>2+</sup>)<sub>6</sub>Zn<sup>2+</sup>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>10</sub>·3H<sub>2</sub>O

Hodgesmithite to bardzo rzadki, wtórny siarczan miedzi i cynku, tworzący niebieskozielone, kuliste agregaty i rozetki.

## Charakterystyka Hodgesmithite jest uwodnionym siarczanem miedzi i cynku, występującym w postaci mikroskopijnych, kulistych agregatów lub rozetek. Poszczególne kryształy mają formę listewek lub tabliczek o rozmiarach nieprzekraczających 100 mikrometrów. Ze względu na swój rozmiar, jest to minerał obserwowany głównie pod powiększeniem. Tworzy cienkie naloty i powłoki na skałach macierzystych. ## Właściwości fizyczne Kryształy są bardzo małe i kruche. Połysk jest określany jako szklisty do perłowego na powierzchniach łupliwości. Minerał jest przeświecający. Ze względu na mikroskopijny charakter kryształów, wiele właściwości fizycznych, jak twardość czy gęstość, nie zostało precyzyjnie zmierzonych. ## Barwy i odmiany Hodgesmithite ma charakterystyczną, żywą niebieskozieloną barwę. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Tsumeb w Namibii, słynącej z wyjątkowych i rzadkich minerałów. Został opisany w 2017 roku przez Stuarta J. Millsa i współpracowników. Nazwa honoruje dr Joela Hodgesmitha (ur. 1957), amerykańskiego kolekcjonera minerałów i lekarza, który specjalizował się w minerałach z Tsumeb i dostarczył próbkę do badań. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, hodgesmithite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy minerałów mikromontażowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous
Rysa
Pale blue
Gęstość
3.33
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Splintery
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja hodgesmithite w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga specjalistycznych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wstępną wskazówką może być niebieskozielona barwa, forma kulistych agregatów i występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami cynku i miedzi w Tsumeb. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami miedzi i cynku o podobnej barwie, takimi jak aurichalcyt, rosasyt, zinkrosasyt czy ktenasyt. Aurichalcyt często tworzy igiełkowe lub włoskowe agregaty, podczas gdy hodgesmithite formuje agregaty kuliste złożone z listewek. Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. ## Formy kryształów Hodgesmithite tworzy sferyczne agregaty i rozetki o średnicy do 0,1 mm, zbudowane z bardzo małych, listewkowatych lub tabliczkowych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Hodgesmithite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (gossanie) złóż polimetalicznych bogatych w miedź i cynk. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych siarczków, takich jak chalkopiryt i sfaleryt, w obecności węglanowych skał otaczających (np. dolomitów). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami strefy utleniania. W lokalizacji typowej (Tsumeb) znaleziono go w towarzystwie ktenasytu, linaritu, gipsu, anglesytu, cerusytu i kwarcu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania hodgesmithite na świecie jest kopalnia Tsumeb w regionie Oshikoto w Namibii. Jest to tak zwana lokalizacja typowa dla tego minerału.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów minerałów mikromontażowych (micromounts) najbardziej wartościowe są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi kulistymi agregatami o intensywnej, niebieskozielonej barwie. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących. Ze względu na mikroskopijny charakter, kluczowa jest jakość wykonanej fotografii (photomicrography) dokumentującej okaz. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów hodgesmithite jest historyczna kopalnia Tsumeb w Namibii. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim próbki pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z hodgesmithitem generalnie nie powinno się czyścić mechanicznie ani chemicznie. Pył można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą gruszki fotograficznej lub sprężonego powietrza z dużej odległości. Jakikolwiek kontakt z wodą lub chemikaliami może uszkodzić lub zniszczyć delikatne kryształy. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i innymi środkami czyszczącymi. Minerał jest prawdopodobnie wrażliwy na wysoką temperaturę i długotrwałą ekspozycję na silne światło. Należy chronić go przed wilgocią. ## Przechowywanie Okazy hodgesmithite powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (tzw. micromount box), aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i źródeł ciepła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej