Hochleitnerite

Wzór chemiczny: [(H₂O)K]Mn²⁺₂(Ti⁴⁺₂Fe³⁺)(PO₄)₄O₂(H₂O)₁₀·₄H₂O

Hochleitneryt to bardzo rzadki, uwodniony fosforan z grupy paulkerrytu, tworzący bladożółte, tabliczkowe kryształy, odkryty w pegmatycie Hagendorf w Bawarii.

## Charakterystyka Hochleitneryt jest bardzo rzadkim minerałem z grupy paulkerrytu, należącym do gromady fosforanów. Chemicznie jest to złożony, uwodniony fosforan potasu, manganu, tytanu i żelaza. Występuje w postaci niewielkich, cienkich, tabliczkowych kryształów o wymiarach nieprzekraczających 1 mm, często tworzących rozetowe lub promieniste agregaty. Jego jedyną znaną barwą jest bladożółta. ## Właściwości fizyczne Kryształy hochleitnerytu wykazują szklisty połysk. Ze względu na niewielkie rozmiary i rzadkość występowania, wiele jego właściwości fizycznych, takich jak twardość, nie zostało precyzyjnie określonych. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 2,40 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednobarwny - występuje wyłącznie w odcieniu bladożółtym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa hochleitneryt została nadana na cześć dr. Ruperta Hochleitnera (ur. 1954), niemieckiego mineraloga i byłego dyrektora Mineralogicznej Kolekcji Państwowej w Monachium (Mineralogische Staatssammlung München), w uznaniu jego wkładu w mineralogię pegmatytów bawarskich. Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku. Miejscem typowym (locus typicus) jest pegmatyt Hagendorf Süd w Bawarii, w Niemczech. ## Zastosowania Hochleitneryt, jako minerał ekstremalnie rzadki i występujący w mikroskopijnych rozmiarach, nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma wyłącznie znaczenie naukowe i stanowi obiekt pożądania dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów (tzw. mikromontów).

Właściwości

Połysk: Szklisty
Gęstość: 2.40
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja hochleitnerytu opiera się na jego charakterystycznym wyglądzie - bladożółtych, tabliczkowych kryształach tworzących rozetowe agregaty. Kluczowe jest również miejsce występowania (pegmatyt Hagendorf) i współwystępowanie z innymi rzadkimi fosforanami. Pewne rozpoznanie jest możliwe wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych W obrębie tej samej lokalizacji może być mylony z innymi wtórnymi fosforanami o podobnej barwie. Odróżnienie od innych członków grupy paulkerrytu lub podobnych minerałów wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Hochleitneryt tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, wykazujące rozwinięty pinakoid {010}. Kryształy te często łączą się w promieniste lub rozetowe agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Hochleitneryt jest minerałem wtórnym, który krystalizuje w późnym stadium procesów hydrotermalnych w złożonych pegmatytach granitowych. Powstaje w wyniku przeobrażenia pierwotnych fosforanów, takich jak zwieselit, w strefach bogatych w mangan i żelazo. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich fosforanów. W lokalizacji typowej stwierdzono jego współwystępowanie z jahnsytem-(CaMnMn), mitrydatytem, zwieselitem, apatytem, kwarcem i różnymi minerałami z grupy laueitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania hochleitnerytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - pegmatyt Hagendorf Süd, położony w Hagendorf, Waidhaus, w Górnym Palatynacie w Bawarii, w Niemczech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Ważna jest również wielkość kryształów - im większe, tym cenniejsze, chociaż rzadko przekraczają one 1 mm. Pożądane są okazy na kontrastującej matrycy skalnej, z minimalnymi uszkodzeniami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów hochleitnerytu jest pegmatyt Hagendorf Süd w Bawarii. Materiał z tej kopalni jest niezwykle ceniony przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów i rzadkich gatunkach (tzw. "micromounterów").

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy hochleitnerytu są niezwykle delikatne i małe. Należy unikać czyszczenia mechanicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Nie zaleca się stosowania wody ani żadnych chemikaliów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i innymi środkami chemicznymi. Kryształy są kruche i wrażliwe na wstrząsy oraz zmiany temperatury. Nie należy wystawiać okazów na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikromonty, które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Przechowywać w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od źródeł ciepła i wibracji.