Hloušekite

Wzór chemiczny: (Ni<sup>2+</sup>,Co<sup>2+</sup>)Cu<sup>2+</sup><sub>4</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>3</sub>OH)<sub>2</sub>·9H<sub>2</sub>O

Hloušekit to bardzo rzadki, uwodniony arsenian niklu, kobaltu i miedzi, tworzący igiełkowe kryształy o turkusowoniebieskiej barwie.

## Charakterystyka Hloušekit jest złożonym, uwodnionym arsenianem należącym do grupy geminitu. Występuje w postaci niewielkich, promienistych lub sferycznych agregatów, które zbudowane są z drobnych, igiełkowych lub listewkowych kryształów. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Minerał charakteryzuje się żywą, turkusowoniebieską lub zielononiebieską barwą, która czyni go rozpoznawalnym wizualnie, mimo niewielkich rozmiarów. ## Właściwości fizyczne Kryształy hloušekitu są kruche, a ich twardość w skali Mohsa wynosi około 3. Połysk jest szklisty, na powierzchniach agregatów bywa jedwabisty. Minerał jest przeświecający. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 3,55 g/cm³, jednak ze względu na drobnokrystaliczną postać, bezpośredni pomiar jest niemożliwy. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym zakresie barw od turkusowoniebieskiej do niebieskozielonej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Hloušekit został uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Jego formalny opis opublikowano w 2014 roku. Nazwa minerału honoruje Jana Hlouška (1950–2014), czeskiego mineraloga i kolekcjonera, specjalistę od minerałów z Jáchymova, który jako pierwszy znalazł ten minerał. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, hloušekit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc pożądanym nabytkiem dla specjalistycznych kolekcji minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Vitreous to silky
Rysa
Light blue
Gęstość
3.55
Łupliwość
Perfect on {010}
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Hloušekit można wstępnie rozpoznać na podstawie jego charakterystycznego igiełkowego pokroju, promienistych agregatów i żywej, turkusowoniebieskiej barwy. Kluczową wskazówką jest również jego lokalizacja i współwystępowanie z innymi rzadkimi arsenianami z Jáchymova. Ostateczna i pewna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza chemiczna (EDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Wizualnie może być mylony z innymi niebieskimi lub zielonymi wtórnymi arsenianami, takimi jak geminit, lavendulan czy przedstawiciele grupy miksytu. Geminit ma podobny skład chemiczny, ale inną strukturę krystaliczną. Lavendulan ma zwykle bardziej fioletowawy odcień. Odróżnienie od tych minerałów bez specjalistycznego sprzętu jest praktycznie niemożliwe. ## Formy kryształów Tworzy igiełkowe lub cienkie, listewkowe kryształy wyciągnięte wzdłuż osi [100]. Kryształy te grupują się w promieniste, gwiaździste lub kuliste agregaty, a także tworzą cienkie naskorupienia na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Hloušekit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania polimetalicznych kruszców hydrotermalnych. Krystalizuje w wyniku wietrzenia pierwotnych rud bogatych w arsen, nikiel, kobalt i miedź w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich arsenianów. Na stanowisku typowym (Jáchymov) znaleziono go w asocjacji z geminitem, lavendulanem, arsenolitem, erytrynem, annabergitem (szeregiem koettygitu-parasymplezytu) oraz arsenem rodzimym. ## Lokalizacje Jest to minerał o bardzo ograniczonej dystrybucji. Głównym i najlepiej poznanym miejscem jego występowania jest żyła Geister w kompleksie kopalni Rovnost w Jáchymovie (region Karlowe Wary, Czechy), która jest jego lokalizacją typową. Poza tym pojedyncze znaleziska odnotowano w kilku innych miejscach na świecie, jednak okazy z Jáchymova pozostają wzorcowe.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał występujący wyłącznie w formie mikroskopijnych okazów, jego wartość kolekcjonerska zależy od kilku czynników. Najwyżej cenione są bogate skupienia krystaliczne o intensywnej, turkusowej barwie, z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami. Duże znaczenie ma również estetyczne rozmieszczenie na niewielkiej matrycy skalnej oraz obecność rzadkich minerałów towarzyszących, które podnoszą wartość naukową i wizualną okazu. ## Popularne stanowiska Dla kolekcjonerów jedynym liczącym się źródłem pozyskania hloušekitu jest jego lokalizacja typowa - historyczna kopalnia Rovnost w Jáchymovie w Czechach. Okazy z tego miejsca są najbardziej pożądane ze względu na ich historyczne i naukowe znaczenie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia kurzu. Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą i innymi płynami, które mogłyby uszkodzić lub rozpuścić minerał. ## Czego unikać Jako uwodniony arsenian, hloušekit jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego dehydratację i zniszczenie struktury. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich środków chemicznych, kwasów i detergentów. Minerał jest toksyczny ze względu na zawartość arsenu - po każdym kontakcie z okazem należy umyć ręce. Zaleca się unikanie długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne. ## Przechowywanie Najlepszym sposobem przechowywania jest umieszczenie okazu w zamkniętym, stabilnym pojemniku, np. pudełku typu "micromount", które chroni delikatne kryształy przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem oraz gwałtownymi zmianami wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej