Hingganite-(Yb)

Wzór chemiczny: BeYb<sup>3+</sup>(SiO<sub>4</sub>)(OH)

Hingganit-(Yb) to rzadki krzemian berylu i iterbu, tworzący drobne, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Hingganit-(Yb) jest minerałem należącym do grupy gadolinitu. Występuje w postaci niewielkich, wydłużonych, pryzmatycznych kryształów, często tworzących promieniste lub wachlarzowate agregaty. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Jest przezroczysty do przeświecającego, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 6-7 w skali Mohsa. Jego gęstość jest stosunkowo duża i wynosi około 4.85 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny do muszlowego. ## Barwy i odmiany Zazwyczaj jest bezbarwny, biały, szarawy lub bladozielonkawy. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to członek grupy hingganitu z dominującym iterbem (Yb) - oraz do miejsca pierwszego opisu (dla hingganitu-(Y)), Gór Wielkiego Chinganu (Da Hinggan Ling) w Chinach. Został formalnie opisany jako nowy gatunek mineralny w 1982 roku przez X. Voloshina, Y. P. Menshikova, L. I. Pletnevę i A. S. Povitisha. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, hingganit-(Yb) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
6-7
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
4.85
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny do muszlowego
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja w warunkach polowych jest praktycznie niemożliwa. W kolekcji rozpoznanie opiera się na charakterystycznej formie kryształów (wydłużone pryzmaty), promienistych agregatach oraz współwystępowaniu z innymi rzadkimi minerałami pegmatytowymi. Pewne oznaczenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia EDS/WDS w celu potwierdzenia składu chemicznego (obecności iterbu, berylu i krzemu). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy gadolinitu/hingganitu, takimi jak hingganit-(Y) czy datolit. Odróżnienie od hingganitu-(Y) jest możliwe tylko za pomocą analizy chemicznej. Datolit ma zazwyczaj inne formy kryształów (krótkie, tabliczkowe) i jest znacznie pospolitszy. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne kryształy o przekroju zbliżonym do kwadratu, zakończone bipiramidą. Najczęściej spotykany jest w formie promienistych lub wachlarzowatych agregatów, narastających na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał pochodzenia hydrotermalnego, związany z późnymi stadiami krystalizacji granitowych pegmatytów, szczególnie tych wzbogaconych w pierwiastki ziem rzadkich (REE). Powstaje w pustkach i szczelinach skalnych (miarolach). ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, mikroklin, albit, fluoryt, topaz, fenakit, bertrandyt oraz innymi minerałami ziem rzadkich, np. ksenotymem-(Y). ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, skąd pochodzą najlepsze okazy, to pegmatyty w rejonie Góry Ploskaja na Półwyspie Kolskim w Rosji. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, w tym z Japonii (np. kopalnia Suishoyama, prefektura Fukushima) i Norwegii (np. pegmatyty w Tysfjord).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i nieuszkodzonymi kryształami, tworzące estetyczne, promieniste agregaty. Ważna jest również przezroczystość i czystość kryształów. Kontrastująca matryca, np. z kwarcu lub skalenia, znacząco podnosi atrakcyjność wizualną i wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z Półwyspu Kolskiego w Rosji, które uchodzą za światowy standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie letnią wodą destylowaną i bardzo miękką szczoteczką lub pędzelkiem. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury oraz długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie ma dowodów na jego blaknięcie. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Ze względu na mały rozmiar kryształów, idealne są pudełka typu "micromount".

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej