Hilgardite

Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>B<sub>5</sub>O<sub>9</sub>Cl·H<sub>2</sub>O

Hilgardyt to rzadki boran wapnia, tworzący charakterystyczne, klinowate kryształy o szklistym połysku, ceniony przez kolekcjonerów za wyjątkowe formy.

## Charakterystyka Hilgardyt jest złożonym, uwodnionym boranem wapnia z chlorem. Minerał ten tworzy najczęściej dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy lub ich niewielkie grupy. Kryształy są zazwyczaj tabliczkowe lub klinowate, często o trójkątnym zarysie, co jest bardzo charakterystyczne dla tego gatunku. Zwykle są niewielkie, rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Występują w formie narosłej na ilastej lub halitowej matrycy. ## Właściwości fizyczne Kryształy hilgardytu charakteryzują się twardością 5 w skali Mohsa. Mają szklisty, czasem lekko żywiczny połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 2.7 g/cm³. ## Barwy i odmiany Hilgardyt jest najczęściej bezbarwny, rzadziej przybiera odcienie bladożółte, jasnobrązowe lub czerwonawopomarańczowe, co jest związane z obecnością drobnych wrostków. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1937 roku przez Corneliusa S. Hurlbuta Jr. i R.E. Taylora. Jego nazwa upamiętnia Eugene’a W. Hilgarda (1833–1916), amerykańskiego geologa i chemika rolnego, który wniósł znaczący wkład w badanie geologii stanów południowych USA, w tym wysadów solnych Luizjany, gdzie minerał ten został odkryty. ## Zastosowania Hilgardyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast minerałem poszukiwanym i cenionym przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich gatunkach oraz minerałach z wysadów solnych.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.71
Łupliwość
Perfect on {010}, less perfect on {100}
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną hilgardytu jest unikalny kształt jego kryształów – są one zazwyczaj klinowate, o trójkątnym zarysie. W połączeniu z bezbarwną lub jasnożółtą barwą, szklistym połyskiem i występowaniem w obrębie wysadów solnych, cechy te pozwalają na jego stosunkowo pewną identyfikację. ## Odróżnianie od podobnych Hilgardyt bywa mylony z innymi boranami występującymi w podobnym środowisku, takimi jak boracyt czy colemanit. Boracyt tworzy jednak zazwyczaj kryształy o pokroju regularnym (często pseudokubiczne), a colemanit ma inne, bardziej pryzmatyczne formy kryształów i doskonałą łupliwość. Charakterystyczna, klinowata morfologia hilgardytu jest kluczowa w odróżnianiu. ## Formy kryształów Hilgardyt krystalizuje w układzie trójskośnym, jednak jego kryształy często wykazują symetrię pozornie jednoskośną. Typowe są spłaszczone, klinowate kryształy o ostrych zakończeniach i trójkątnym przekroju. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy lub w niewielkich, luźnych skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Hilgardyt jest minerałem wtórnym, powstającym w specyficznym środowisku geologicznym, jakim są czapy gipsowo-anhydrytowe pokrywające wysady solne (słupy solne). Tworzy się w wyniku przeobrażenia wcześniejszych minerałów boranowych w obecności roztworów bogatych w wapń i chlor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi ewaporatami i minerałami wtórnymi charakterystycznymi dla wysadów solnych. Najczęściej towarzyszą mu anhydryt, gips, halit, boracyt, danburyt, a także siarka rodzima. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska hilgardytu znajdują się w USA, w wysadach solnych stanu Luizjana, zwłaszcza w kopalniach soli Choctaw, Iberia Parish i Winnfield. Znany jest również z wysadu solnego w hrabstwie Clarke w Alabamie. Poza USA, jego wystąpienia odnotowano w Kazachstanie (zagłębie Inder) oraz w Niemczech (wysad solny w rejonie Hanoweru).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi i przezroczystymi kryształami o wyraźnej, klinowatej formie. Wysoko oceniane są kryształy bezbarwne lub o atrakcyjnym, jasnożółtym zabarwieniu, osadzone na kontrastującej matrycy skalnej. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem – okazy z kryształami przekraczającymi 5 mm są już uważane za znaczące, a te powyżej 1 cm są wyjątkowo rzadkie i poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej klasyczne i pożądane okazy hilgardytu pochodzą z wysadów solnych w Luizjanie, USA. Stanowiska takie jak kopalnia soli Choctaw w Iberia Parish dostarczyły najlepszych znanych okazów tego minerału i są one wzorcem dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy hilgardytu należy czyścić bardzo ostrożnie. Najlepiej używać sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jeśli konieczne jest czyszczenie na mokro, należy użyć miękkiego pędzelka i wody destylowanej, a następnie natychmiast i dokładnie osuszyć okaz. Kontakt z wodą powinien być jak najkrótszy. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych i środków chemicznych, zwłaszcza kwasów, które mogą uszkodzić minerał. Hilgardyt jest wrażliwy na wilgoć, dlatego nie należy go przechowywać w wilgotnych warunkach. Długotrwała ekspozycja na silne światło słoneczne może nie być wskazana, chociaż brak jest dokładnych danych o jego fotoczułości. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych pudełkach kolekcjonerskich lub gablotach, aby chronić je przed kurzem i nagłymi zmianami wilgotności. Ze względu na stosunkowo niewielką twardość, należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami, które mogłyby go zarysować.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej