Hexathioplumbite

Wzór chemiczny: [Pb<sup>2+</sup><sub>4</sub>(OH)<sub>4</sub>]Pb<sup>2+</sup>(S<sup>6+</sup>O<sub>3</sub>S<sup>2-</sup>)<sub>3</sub>

Heksatioplumbit to ekstremalnie rzadki minerał ołowiu, siarczan-siarczek, odkryty w kopalni Kombat w Namibii.

## Charakterystyka Heksatioplumbit jest minerałem ołowiu z grupy siarczanów-siarczków, wyróżniającym się unikalnym składem chemicznym. Tworzy bardzo małe, heksagonalne kryształy o tabliczkowym pokroju, osiągające rozmiar do 0.1 mm. Występuje w postaci pojedynczych kryształów lub ich niewielkich skupień na podłożu. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jego pełna charakterystyka wizualna jest ograniczona do obserwacji mikroskopowych. ## Właściwości fizyczne Kryształy heksatioplumbitu wykazują połysk określany jako submetaliczny do diamentowego. Są przezroczyste do przeświecających. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, twardość i gęstość nie zostały zmierzone, a jedynie obliczone na podstawie składu i struktury krystalicznej. Obliczona gęstość wynosi około 6.55 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten ma charakterystyczną, jaskrawą, żółto-pomarańczową barwę. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Nazwa "heksatioplumbit" nawiązuje do heksagonalnego (sześciobocznego) układu krystalograficznego (hexa-), zawartości siarki (-thio-) oraz ołowiu (-plumb-), będącego głównym składnikiem. Został opisany po raz pierwszy w 2018 roku przez G. Giestera, Ch. L. Leny, B. R. M. Adiwidjaja i J. Schlütera na podstawie materiału zebranego w kopalni Kombat w Namibii. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem IMA 2017-091. ## Zastosowania Heksatioplumbit nie ma żadnego zastosowania praktycznego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i nowo odkryty gatunek mineralny.

Właściwości

Połysk
Sub-Adamantine, Sub-Metallic
Rysa
Yellow
Gęstość
6.55
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie heksatioplumbitu w terenie jest praktycznie niemożliwe. Identyfikacja wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. Cechami sugerującymi mogą być (obserwowane pod mikroskopem): jaskrawa żółto-pomarańczowa barwa, heksagonalny kształt kryształów oraz występowanie w specyficznym środowisku mineralnym kopalni Kombat. ## Odróżnianie od podobnych Podobną barwę może mieć wiele innych minerałów wtórnych ołowiu, takich jak mimetezyt czy wulfenit. Heksatioplumbit odróżnia się od nich unikalnym, heksagonalnym pokrojem tabliczkowym w mikroskali oraz paragenezą. Ostateczne odróżnienie jest możliwe wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) czy spektroskopia. ## Formy kryształów Minerał tworzy bardzo małe, cienkie, heksagonalne (sześcioboczne) kryształy o tabliczkowym pokroju. Występują jako pojedyncze, izolowane blaszki lub niewielkie, luźne agregaty na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Heksatioplumbit jest minerałem wtórnym, który powstał w strefie utleniania złoża polimetalicznego (miedź-ołów-srebro) w kopalni Kombat. Jego powstanie jest wynikiem skomplikowanych procesów wietrzenia pierwotnych minerałów siarczkowych w środowisku bogatym w ołów i siarczany, w obrębie skał węglanowych (dolomitów). ## Asocjacje mineralne Na typowej lokalizacji heksatioplumbit występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów wtórnych, takich jak: anglesyt, queitit, kombatyt, oraz nowo odkrytych minerałów jak ludlockit i namibit. Współwystępuje również z kalcytem. ## Lokalizacje Jedynym znanym miejscem występowania (lokalizacja typowa) heksatioplumbitu na świecie jest kopalnia Kombat, położona w regionie Otjozondjupa, w pobliżu Grootfontein w Namibii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu heksatioplumbitu jest oceniana wyłącznie na podstawie kryteriów mikroskopowych. Najwyżej cenione są okazy, na których widoczne są dobrze wykształcone, ostre, nieuszkodzone kryształy o intensywnej, żółto-pomarańczowej barwie. Ważna jest również estetyka rozmieszczenia kryształów na matrycy oraz ich wielkość - im większe (nawet jeśli to ułamki milimetra), tym cenniejsze. Obecność minerałów towarzyszących może podnieść wartość naukową i wizualną okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów heksatioplumbitu jest kopalnia Kombat w Namibii. Jest to jedno z najbardziej znanych na świecie stanowisk mineralogicznych, słynące z występowania wielu rzadkich i unikalnych minerałów wtórnych, co czyni okazy stamtąd szczególnie pożądanymi przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, mały rozmiar i delikatność kryształów, okazy heksatioplumbitu nie powinny być czyszczone w żaden mechaniczny ani chemiczny sposób. Każda próba czyszczenia grozi bezpowrotnym zniszczeniem minerału. Należy je traktować wyłącznie jako obiekty do obserwacji mikroskopowej. ## Czego unikać Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z chemikaliami, wodą, ultradźwiękami oraz nagłymi zmianami temperatury. Kryształy są niezwykle małe i kruche, podatne na uszkodzenia mechaniczne przy najmniejszym dotyku. Należy chronić je przed kurzem i wibracjami. ## Przechowywanie Okazy heksatioplumbitu muszą być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznych, zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wstrząsami i kontaktem fizycznym. Ekspozycja powinna odbywać się wyłącznie pod mikroskopem, bez wyjmowania okazu z zabezpieczającego pojemnika.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej