Hexahydrite

Wzór chemiczny: MgS<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>·6H<sub>2</sub>O

Heksahydryt to uwodniony siarczan magnezu, tworzący białe, włókniste naloty i naskorupienia w suchych środowiskach, takich jak kopalnie i jaskinie.

## Charakterystyka Heksahydryt jest minerałem z grupy siarczanów, chemicznie uwodnionym siarczanem magnezu. Występuje najczęściej w postaci drobnoziarnistych, włóknistych lub włoskowych agregatów, a także jako naskorupienia i wykwity na skałach. Rzadko tworzy niewielkie, igiełkowe lub tabliczkowe kryształy, które zazwyczaj nie przekraczają kilku milimetrów długości. Jest minerałem kruchym, a jego skupienia mają zazwyczaj biały kolor i matowy lub jedwabisty połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niewielką twardością, wynoszącą 2-2.5 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jego gęstość jest również niska, około 1.75 g/cm³. Heksahydryt jest higroskopijny i łatwo rozpuszcza się w wodzie, tracąc przy tym swoją strukturę. W suchym powietrzu może ulegać dehydratacji, przechodząc w inne, mniej uwodnione siarczany magnezu. ## Barwy i odmiany Zazwyczaj jest bezbarwny lub biały. Zanieczyszczenia mogą nadawać mu odcienie szarawe, żółtawe lub zielonkawe. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa heksahydryt, nadana w 1911 roku przez Roberta A. A. Johnstona, nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to hydrat siarczanu magnezu zawierający sześć (gr. *héx*) cząsteczek wody (*hýdōr*). Minerał został po raz pierwszy opisany na podstawie próbek z kopalni w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary i nietrwałość, heksahydryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach wtórnych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2-2.5
Połysk
Szklisty, jedwabisty w skupieniach włóknistych
Rysa
Biała
Gęstość
1.757
Łupliwość
Doskonała wg {100}, dobra wg {010}
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Podstawową cechą diagnostyczną heksahydrytu jest jego występowanie w postaci białych, włóknistych wykwitów w suchych miejscach, takich jak ściany kopalń czy jaskiń. Charakterystyczna jest również jego niska twardość, lekkość oraz rozpuszczalność w wodzie. W smaku jest słono-gorzki. ## Odróżnianie od podobnych Najłatwiej pomylić go z epsomitem (MgSO₄·7H₂O), który jest bardzo podobny wizualnie i chemicznie. Heksahydryt krystalizuje w układzie jednoskośnym, podczas gdy epsomit w rombowym. W praktyce odróżnienie bez specjalistycznych badań (np. XRD) jest bardzo trudne. Można go także pomylić z innymi wtórnymi siarczanami, takimi jak gips czy mirabilit, jednak różnią się one składem chemicznym i często formą kryształów. ## Formy kryształów Kryształy są rzadkie i mają postać drobnych igiełek lub spłaszczonych tabliczek. Najczęściej spotykane są skupienia włókniste, włoskowe, promieniste agregaty oraz skorupy i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Heksahydryt jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku dehydratacji (odwodnienia) epsomitu w warunkach niskiej wilgotności powietrza. Tworzy się jako produkt ewaporacji w wysychających słonych jeziorach i na pustyniach. Jest również spotykany jako wykwit na ścianach kopalń (szczególnie węgla i siarczków) oraz jaskiń, gdzie powstaje w wyniku wietrzenia skał bogatych w magnez. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z epsomitem, z którego bezpośrednio powstaje. Towarzyszyć mu mogą również inne siarczany, takie jak leonhardyt, mirabilit, blödyt, gips, a także halit. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk na świecie należą okolice jeziora Bonaparte i Clinton w Kolumbii Brytyjskiej (Kanada), gdzie został odkryty. Występuje także w kopalniach w rejonie Dubník na Słowacji, w Vesuvius we Włoszech, w kopalniach węgla w Zagłębiu Ruhry (Niemcy) oraz w suchych rejonach Chile (pustynia Atakama) i Stanów Zjednoczonych (Kalifornia, Nevada).

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej wartościowe są dobrze wykształcone, choć zawsze niewielkie, kryształy heksahydrytu. Ceni się również bogate, czysto białe skupienia włókniste pokrywające fragment skały macierzystej. Ze względu na niestabilność minerału, kluczowe jest, aby okaz był dobrze zachowany i nie nosił śladów rozpuszczania czy dehydratacji. Okazy z dokładnie udokumentowaną lokalizacją są wyżej cenione. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i cenione przez kolekcjonerów okazy pochodzą z pierwotnych lokalizacji w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie. Poszukiwane są również próbki z Dubníka na Słowacji oraz z włoskiego wulkanu Wezuwiusz.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów heksahydrytu nie należy czyścić na mokro, ponieważ minerał ten jest rozpuszczalny w wodzie. Do usuwania kurzu można użyć bardzo miękkiego pędzelka lub ostrożnie zdmuchnąć zanieczyszczenia sprężonym powietrzem z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami. Minerał jest higroskopijny, więc powinien być chroniony przed wilgotnym powietrzem, które może spowodować jego rozpuszczenie lub przemianę w epsomit. Należy unikać wysokich temperatur, które przyspieszają dehydratację. ## Przechowywanie Okazy heksahydrytu wymagają przechowywania w suchych warunkach. Najlepiej umieścić je w szczelnym, zamykanym pojemniku (np. typu "perky box") wraz ze środkiem pochłaniającym wilgoć, takim jak żel krzemionkowy. Należy chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi ze względu na dużą kruchość.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej