Hemihedrite
Wzór chemiczny: Pb²⁺₁₀Zn²⁺(Cr⁶⁺O₄)₆(SiO₄)₂(OH)₂
Hemihedryt to bardzo rzadki minerał ołowiu, cynku i chromu, tworzący mikroskopijne, pomarańczowe kryształy, ceniony przez kolekcjonerów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Szafranowożółta (Munsell 5Y 8/10)
- Gęstość
- 6.42
- Przezroczystość
- Przezroczysty,Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Trójskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to jaskrawa, pomarańczowa barwa, szafranowożółta rysa, wysoka gęstość oraz charakterystyczne, drobne, tabliczkowe kryształy tworzące promieniste skupienia. Współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami ołowiu w Arizonie jest również silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wulfenitem, który również bywa pomarańczowy i występuje w podobnych środowiskach. Hemihedryt jest jednak znacznie rzadszy, ma niższą twardość (3 w porównaniu do 3-3.5 dla wulfenitu), inną formę kryształów (tabliczkowe, a nie kwadratowe) i zazwyczaj tworzy mniejsze kryształy. Krokoit ma podobny kolor, ale tworzy pryzmatyczne, igiełkowe kryształy i ma inną genezę. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, zwykle poniżej 1 mm. Mają formę cienkich tabliczek lub listewek, często o nieregularnych zarysach. Najczęściej występują w postaci promienistych agregatów, rozet, kulistych skupień lub cienkich naskorupień na powierzchni skały.
Środowisko występowania
## Geneza Hemihedryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających ołów i cynk. Jego powstanie wymaga specyficznego środowiska geochemicznego z dostępnością jonów chromianowych, które mogą pochodzić z wietrzenia chromitu lub innych minerałów chromu obecnych w skałach otaczających złoże. ## Asocjacje mineralne W lokalizacji typowej (kopalnia Florence, Arizona) współwystępuje z szeregiem innych rzadkich minerałów wtórnych, takich jak cerusyt, wulfenit, willemit, fenikochroit, warycyt, diabolit, a także z kwarcem i kalcytem. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze i najbardziej znane stanowiska znajdują się w Arizonie, USA, szczególnie w kopalniach Florence i Rat Tail w hrabstwie Pinal. Poza Arizoną, jego występowanie odnotowano w niewielkich ilościach w Chile (kopalnia Veta Negra, Copiapó) i Iranie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy to te, które posiadają dobrze wykształcone, ostro zakończone kryształy tworzące estetyczne, promieniste agregaty. Intensywność i nasycenie pomarańczowej barwy są kluczowe. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz brak uszkodzeń delikatnych kryształów. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, okazy są oceniane pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Florence w hrabstwie Pinal w Arizonie, USA. Uważane są one za światowy standard dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego kruchość i rzadkość, unika się czyszczenia na mokro. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć wody destylowanej i sprężonego powietrza do osuszenia, ale z dużej odległości i pod małym ciśnieniem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą go uszkodzić. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. Długotrwała ekspozycja na silne światło słoneczne może nie być wskazana, chociaż brak jest szczegółowych badań na ten temat. ## Przechowywanie Okazy hemihedrytu, jako mikrominerały, najlepiej przechowywać w zamykanych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, światłem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać przechowywania w miejscach o dużej wilgotności.