Heazlewoodite

Wzór chemiczny: Ni₃S₂

Heazlewoodit to metaliczny, brązowożółty siarczek niklu, występujący w serpentynitach i ultrazasadowych skałach magmowych.

## Charakterystyka Heazlewoodit jest siarczkiem niklu o metalicznym wyglądzie. Zazwyczaj tworzy ziarniste lub masywne skupienia, wtopione w skałę macierzystą. Rzadko obserwuje się go w formie wykształconych kryształów. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest barwa - od jasno brązowożółtej do brązu miedziowego, która na świeżych powierzchniach przełamu wykazuje silny, metaliczny połysk. Z czasem może matowieć lub pokrywać się patyną. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo twardy, z twardością w skali Mohsa wynoszącą 4. Jest nieprzezroczysty i dość gęsty, jego gęstość właściwa wynosi około 5.82 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. Posiada silny, metaliczny połysk. ## Barwy i odmiany Heazlewoodit jest minerałem o jednolitym zabarwieniu. Jego barwa waha się od jasnożółtej, przez brązowożółtą, aż po odcień brązu przypominający miedź. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kopalni Heazlewood w Tasmanii (Australia). Został on po raz pierwszy opisany przez Williama Fredericka Petterda w 1896 roku. Nazwa honoruje zarówno lokalizację, jak i rodzinę Heazlewood, która była znacząca w historii tego regionu górniczego. ## Zastosowania Heazlewoodit, występując w wystarczająco dużych koncentracjach, może być podrzędnym źródłem niklu. Jego główna rola to jednak bycie minerałem wskaźnikowym w poszukiwaniu złóż siarczkowych niklu i platynowców. Dla kolekcjonerów jest interesujący głównie jako składnik rzadkich paragenez mineralnych ze skał ultrazasadowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Barwa
Light bronze or brass yellow
Połysk
Metallic
Rysa
Light bronze
Gęstość
5.82
Łupliwość
None
Przełam
Hackly
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Heazlewoodit rozpoznaje się po jego charakterystycznej brązowożółtej barwie, silnym metalicznym połysku na świeżej powierzchni oraz występowaniu w serpentynitach lub innych skałach ultrazasadowych. Jest nieprzezroczysty i nie wykazuje magnetyzmu. Jego twardość (4 w skali Mohsa) jest pomocna w odróżnieniu od bardziej miękkich siarczków. ## Odróżnianie od podobnych Heazlewoodit bywa mylony z pentlandytem, który ma bardzo podobną barwę i połysk. Pentlandyt jednak zazwyczaj wykazuje wyraźną oddzielność. Od chalkopirytu odróżnia go brak odcieni mosiężnożółtych i zielonkawych, a od pirotynu brak właściwości magnetycznych i jaśniejsza barwa. Bornit z kolei charakteryzuje się pstrą, niebiesko-fioletową iryzacją, której heazlewoodit nie posiada. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy heazlewooditu są ekstremalnie rzadkie. Zazwyczaj występuje w formie drobnych, nieregularnych ziaren, skupień ziarnistych lub jako masywne wypełnienia w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Heazlewoodit jest minerałem typowym dla zserpentynizowanych perydotytów i dunitów. Powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w niskich temperaturach lub w trakcie serpentynizacji skał ultrazasadowych, kiedy to nikiel uwolniony z oliwinów reaguje z siarką. Może również krystalizować bezpośrednio z magm siarczkowych bogatych w nikiel. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi siarczkami niklu i żelaza. Jego typowymi minerałami towarzyszącymi są pentlandyt, awaryt, milleryt, a także magnetyt, chromit i minerały z grupy serpentynu (antygoryt, lizardyt, chryzotyl). ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska heazlewooditu na świecie to m.in. jego lokalizacja typowa w Heazlewood w Tasmanii (Australia), a także złoża w regionie Sudbury w Ontario i w Asbestos w Quebecu (Kanada), w Górach Ural (Rosja), w Kraubath (Austria) oraz w wielu miejscach w Kalifornii i Oregonie (USA), gdzie występuje w serpentynitach.

Rzadkość

Niezbyt pospolity

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska heazlewooditu jest związana nie tyle z formą pojedynczych kryształów, co z bogactwem i estetyką całego okazu. Najbardziej cenione są próbki, w których heazlewoodit tworzy wyraźne, błyszczące skupienia o intensywnej, brązowożółtej barwie, kontrastujące z ciemną skałą macierzystą (serpentynitem). Wysoko oceniane są również okazy z dobrze widocznymi asocjacjami mineralnymi, np. z igiełkowym millerytem czy srebrzystym awarytem. ## Popularne stanowiska Okazy o znaczeniu kolekcjonerskim pochodzą z klasycznych lokalizacji dla tego minerału. Szczególnie cenione są te z dystryktu Zeehan i Heazlewood w Tasmanii. Dobrej jakości materiał, często w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami, dostarczają również niektóre kopalnie w Quebecu (Kanada) oraz w Kalifornii (USA).

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy heazlewooditu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą, a zwłaszcza z chemikaliami, może prowadzić do utleniania i matowienia jego metalicznej powierzchni. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wszelkich kwasów i środków czyszczących. Minerał jest wrażliwy na wilgoć, która przyspiesza procesy utleniania. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie intensywnego światła. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych pudełkach klaserowych lub gablotach z pochłaniaczem wilgoci, aby chronić metaliczny połysk przed zmatowieniem. Należy unikać przechowywania w wilgotnych piwnicach.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej