Hawthorneite

Wzór chemiczny: BaMgTi⁴⁺₃Cr³⁺₄Fe²⁺₂Fe³⁺₂O₁₉

Hawthornit to rzadki, czarny lub brązowy minerał o metalicznym połysku, należący do grupy magnetytoplumbitu, znajdowany w kimberlitach.

## Charakterystyka Hawthornit jest złożonym tlenkiem baru, magnezu, tytanu, chromu i żelaza, należącym do nadgrupy hematytu i podgrupy hawthornitu. Występuje w postaci bardzo małych, heksagonalnych kryształów o tabliczkowym pokroju, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających 0,25 mm. Jest minerałem nieprzezroczystym, o czarnej lub brązowej barwie i charakterystycznym metalicznym połysku. ## Właściwości fizyczne Jego twardość w skali Mohsa wynosi 5.5-6. Połysk jest metaliczny, a minerał jest całkowicie nieprzezroczysty. Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, dokładne określenie gęstości jest trudne i nie zostało opublikowane. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitych barwach - czarnej lub brązowej. Nie wyróżnia się żadnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Johna Barry’ego Hawthorne’a (ur. 1931), geologa z Kimberley w Republice Południowej Afryki, w uznaniu jego wkładu w zrozumienie geologii i mineralogii kimberlitów. Minerał został opisany i zatwierdzony przez IMA w 1987 roku. ## Zastosowania Hawthornit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, choć ze względu na mikroskopijne rozmiary jest obiektem zainteresowania głównie wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikroskopowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5-6
Połysk
Metaliczny
Gęstość
0
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja hawthornitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), ze względu na jego mikroskopijne rozmiary i współwystępowanie z innymi podobnymi minerałami. Cechami pomocniczymi pod mikroskopem są heksagonalny kształt kryształów, czarna barwa i metaliczny połysk. ## Odróżnianie od podobnych Hawthornit jest wizualnie nieodróżnialny od innych czarnych, metalicznych minerałów z grupy magnetytoplumbitu, takich jak magnetyt, chromit czy yimengit, które często z nim współwystępują. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy składu chemicznego. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, ostrokrawędziste, heksagonalne kryształy o pokroju tabliczkowym. Kryształy te występują jako wrostki w innych minerałach, głównie w diamentach i piropach.

Środowisko występowania

## Geneza Hawthornit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w warunkach wysokiego ciśnienia i temperatury w głębi płaszcza Ziemi. Powstaje w skałach ultrazasadowych, głównie w kimberlitach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej występuje jako inkluzja w diamentach. Współwystępuje również z takimi minerałami jak pirop (odmiana chromowa), enstatyt, ilmenit, lindsleyit, mathiasyt i spinel chromowy. ## Lokalizacje Najważniejszym i jednocześnie typowym miejscem występowania hawthornitu jest kopalnia Bultfontein w Kimberley, w Republice Południowej Afryki. Jest to jedyna potwierdzona i szczegółowo opisana lokalizacja tego minerału na świecie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, hawthornit jest ceniony przede wszystkim za sam fakt jego potwierdzonej obecności w okazie. Najbardziej pożądane są okazy, w których kryształy hawthornitu są dobrze wykształcone, mają wyraźny heksagonalny zarys i są widoczne na tle kontrastującej matrycy skalnej lub, co jest niezwykle rzadkie, jako inkluzje w przezroczystych diamentach. Wielkość kryształów, nawet jeśli mierzona w ułamkach milimetra, jest kluczowym czynnikiem podnoszącym wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest historyczna lokalizacja typowa - kopalnia Bultfontein w Kimberley (RPA). Okazy z tego miejsca są ekstremalnie rzadkie na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy, ze względu na ich mikroskopijny charakter, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, okazy są bardzo wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne. Nie ma szczegółowych danych na temat wrażliwości na światło czy temperaturę, ale zaleca się standardową ostrożność. ## Przechowywanie Okazy hawthornitu powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja jest możliwa tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej