Hatertite

Wzór chemiczny: NaNaCa(Cu²⁺Fe³⁺)(As⁵⁺O₄)₃

Hatertyt to bardzo rzadki arsenian z grupy alluaudytu, wyróżniający się miodowożółtą barwą i występowaniem w produktach aktywności wulkanicznej.

## Charakterystyka Hatertyt jest złożonym arsenianem sodu, wapnia, miedzi i żelaza, należącym do grupy alluaudytu. Tworzy niewielkie, przezroczyste kryształy o intensywnej, miodowożółtej barwie. Zazwyczaj występuje w postaci drobnych skupień ziarnistych lub jako pojedyncze, dobrze wykształcone, lecz niewielkie kryształy wrosłe w skałę macierzystą. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jego gęstość wynosi około 4.06 g/cm³. Jest przezroczysty, a jego rysa ma barwę żółtą. Twardość nie została dokładnie określona, ale dla minerałów z grupy alluaudytu wynosi zazwyczaj około 5 w skali Mohsa. ## Barwy i odmiany Hatertyt występuje w charakterystycznym miodowożółtym kolorze. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Manfreda Haterta (ur. 1968), profesora mineralogii i krystalografii na Uniwersytecie w Liège w Belgii, za jego wkład w badania minerałów z grupy alluaudytu. Został on zatwierdzony jako nowy minerał przez IMA w 2014 roku (IMA2014-014). Opisany został przez Igora V. Pekova i współpracowników. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, hatertyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Połysk: Szklisty
Rysa: Żółta
Gęstość: 4.060
Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi hatertytu są jego miodowożółta barwa, szklisty połysk oraz występowanie w specyficznym środowisku - produktach ekshalacji wulkanicznych (fumarolach). Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi arsenianami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak johillerit czy arseniopleit. Ostateczne odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Hatertyt tworzy drobne, ziarniste agregaty oraz niewielkie, krótkie, pryzmatyczne kryształy, osiągające rozmiary do 0.2 x 0.1 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Hatertyt jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, krystalizującym w środowisku fumaroli. Powstaje w wyniku reakcji gazów wulkanicznych bogatych w arsen z istniejącymi minerałami w wysokiej temperaturze (około 600°C). ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami fumaroli, takimi jak hematyt, tenoryt, aftitalit, johillerit, arseniopleit, svabit, wapniolangbeinit i anhydryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania hatertytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarole powstałe podczas Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczyk na Półwyspie Kamczackim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, najwyżej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o intensywnej, miodowożółtej barwie, osadzone na kontrastującym podłożu. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów to wulkan Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia i dostępny niemal wyłącznie w obiegu specjalistycznym.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Ze względu na jego reaktywność i kruchość, należy unikać kontaktu z wodą, a zwłaszcza z kwasami i innymi chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, wilgocią i środkami chemicznymi. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wstrząsy mechaniczne. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy hatertytu, zazwyczaj w formie mikrominerałów, powinny być przechowywane w szczelnych, zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.