Hashemite
Wzór chemiczny: BaCr⁶⁺O₄
Haszemit to bardzo rzadki chromian baru o intensywnie żółtej barwie, występujący w formie mikroskopijnych kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3.5
- Barwa
- Brown, dark greenish brown, yellow-brown, yellow
- Połysk
- Vitreous to greasy
- Rysa
- Light yellow
- Gęstość
- 4.54
- Łupliwość
- Perfect {001} Good {010} {100}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja haszemitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wstępną wskazówką może być intensywnie żółta barwa, wysoka gęstość oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami z formacji Hatrurim. ## Odróżnianie od podobnych Haszemitu nie należy mylić z innymi żółtymi minerałami wtórnymi. Wyróżnia go specyficzne środowisko występowania (skały pirometamorficzne formacji Hatrurim) oraz unikalny skład chemiczny (chromian baru). Wizualnie może przypominać niektóre mikrokrystaliczne minerały uranowe, jednak nie jest radioaktywny. ## Formy kryształów Haszemit tworzy bardzo małe, tabliczkowe kryształy o pokroju rombowym, często spłaszczone. Występuje jako pojedyncze kryształy, ich niewielkie grupy lub rozproszone skupienia na powierzchni skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Haszemit jest produktem pirometamorfizmu - procesu przeobrażenia skał pod wpływem bardzo wysokiej temperatury, ale przy niskim ciśnieniu. Powstaje w skałach węglanowych formacji Hatrurim (tzw. "Mottled Zone"), które uległy spaleniu w wyniku naturalnego zapłonu zawartych w nich bituminów. Jest minerałem wtórnym, krystalizującym w pustkach i szczelinach przeobrażonych skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami typowymi dla formacji Hatrurim, takimi jak bentoryt, baryt, kalcyt, aragonit, gips, a także minerały z grupy ettringitu i przedstawiciele cementowych faz krzemianowych (np. larnit, brownmilleryt). ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i klasyczne miejsce występowania haszemitu to formacja Hatrurim na obszarze Jordanii (miejsce typowe) oraz Izraela. Są to jedyne znane lokalizacje na świecie, gdzie można znaleźć ten minerał.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Ze względu na mikroskopijny charakter haszemitu, głównym kryterium oceny okazu jest bogactwo i jakość kryształów widocznych pod powiększeniem. Najbardziej cenione są okazy z licznymi, dobrze wykształconymi i intensywnie zabarwionymi kryształami, wyraźnie odcinającymi się od skały macierzystej. Ważna jest również estetyka kompozycji i obecność rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Najwyżej cenione okazy pochodzą z miejsca typowego w formacji Hatrurim w Jordanii. Okazy z izraelskiej części tej formacji są równie wartościowe z naukowego i kolekcjonerskiego punktu widzenia.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy z haszemitem należy traktować z najwyższą ostrożnością. Czyszczenie powinno ograniczać się do delikatnego usunięcia kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Nie należy używać wody ani żadnych środków chemicznych, które mogłyby uszkodzić zarówno sam haszemit, jak i minerały towarzyszące. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest stosunkowo miękki, dlatego trzeba chronić go przed zarysowaniem i uderzeniami. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy haszemitu, ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł wibracji i w stabilnych warunkach temperaturowych.